Muzy­ka w kom­na­tach ciszy – kon­cert Chri­sto­phe­ra Jame­sa Cha­pli­na „Et in arca­dia ego” (BUL­WART SZTUKI)

Jak połą­czyć ciszę z muzy­ką? Czy to jest w ogó­le moż­li­we? Wie­lu z nas postrze­ga ciszę jako abso­lut­ny brak dźwię­ku. W takim tonie piszą o niej m.in. poeci. W wier­szu Trzy naj­dziw­niej­sze sło­wa Wisła­wy Szym­bor­skiej czy­ta­my: „(…) Kie­dy wyma­wiam sło­wo Cisza, nisz­czę ją…”. Chcie­li­by­śmy jed­nak zapro­sić Pań­stwa do zanu­rze­nia się w tro­chę innej ciszy, tej, o któ­rej mówią współ­cze­śni akty­wi­ści i arty­ści dźwię­ko­wi, eko­lo­dzy aku­stycz­ni, oraz dale­ko­wschod­ni poeci: Buson – „Pół dnia słu­cham ciszy w olszy­nie z cyka­da­mi”, Basho – „Cisza. Lita ska­ła nabrzmia­ła woła­niem cykad”. Ta cisza, to zróż­ni­co­wa­na, ale i zrów­no­wa­żo­na audios­fe­ra świa­ta w jej nie­zwy­kle boga­tej róż­no­rod­no­ści, nie przy­gnia­ta­ją­ca swym hała­śli­wym cię­ża­rem, lecz pobu­dza­ją­ca do głęb­sze­go i aktyw­niej­sze­go doświad­cza­nia rzeczywistości. 

Żyje­my w epo­ce skła­da­nia świa­ta na nowo, z kawał­ków na któ­re został poroz­bi­ja­ny. Łączy­my prze­ci­wień­stwa, roz­my­wa­my ostre kształ­ty, zama­zu­je­my wyraź­ne gra­ni­ce, wycho­dzi­my poza utar­te sche­ma­ty i łamie­my wie­ko­we wzor­ce, prze­su­wa­my para­dyg­ma­ty kul­tu­ro­we i poznaw­cze – SŁUCHAMY.

Ambient – muzy­ka, aktyw­ność dźwię­ko­wa nie prze­sła­nia­ją­ca świa­ta, jest jego nie­zby­wal­nym, dźwię­ko­wym kom­po­nen­tem, bar­wą rze­czy­wi­sto­ści, wyła­mu­ją­cą się z hege­mo­nii ryt­mu, melo­dii, har­mo­nii i tra­dy­cyj­nych struk­tur muzycz­nych. Pod­czas spo­tkań, któ­re odbę­dą się pod hasłem „Muzy­ka w Kom­na­tach Ciszy” nawią­że­my do gene­zy gatun­ku i ter­mi­nu autor­stwa Eri­ka Satie: musi­que d’ameublement, któ­rym kom­po­zy­tor okre­ślił muzy­kę wpły­wa­ją­cą na nastrój słu­cha­cza, lecz nie absor­bu­ją­cą go na tyle, by prze­sła­nia­ła mu ota­cza­ją­cy go świat. Połą­czy­my muzy­kę ambient z pej­za­żem dźwiękowym. 

Zapro­sze­ni arty­ści będą gra­li w Kom­na­tach Ciszy – prze­strze­niach sonicz­nych wypeł­nio­nych brzmie­niem lokal­nej audios­fe­ry. To nie tyl­ko miej­sca, róż­ne i nie do koń­ca okre­ślo­ne, ale rów­nież two­rzo­ne przez nas mode­le i spo­so­by słu­cha­nia. Kom­nat Ciszy jest tyle, ilu jest słu­cha­ją­cych, któ­rzy potra­fią je stwo­rzyć. Aby nie „zanie­czysz­czać” natu­ral­nej audios­fe­ry dodat­ko­wym dźwię­kiem kon­cer­ty będą się odby­wa­ły w try­bie „silent music”, co ozna­cza, że będzie­my korzy­stać z przy­go­to­wa­nych wcze­śniej słu­cha­wek i mikrofonów. 

Każ­dy z zapro­szo­nych arty­stów zagra w wybra­nej loka­li­za­cji znaj­du­ją­cej się w prze­strze­ni Nowej Huty, o wybra­nej przez sie­bie porze dnia lub nocy. W ten spo­sób powsta­ną utwo­ry, któ­rych czło­wiek-muzyk tyl­ko czę­ścio­wo będzie auto­rem, ponie­waż towa­rzy­szyć mu będą „arty­ści” w posta­ci pej­za­żu dźwię­ko­we­go, zależ­ne­go od miej­sca i czasu. 

    Rafał Mazur
    kura­tor cyklu

Nie­dzie­la, 9 lip­ca / 21:00

ET IN ARCA­DIA EGO
DACH DOMU UTOPII

Chri­sto­pher James Cha­plin, bry­tyj­ski awan­gar­do­wy kom­po­zy­tor i arty­sta eks­pe­ry­men­tal­ny, syn Char­lie­go Cha­pli­na. Stu­dio­wał grę na for­te­pia­nie w Vevey w Szwaj­ca­rii, zanim prze­niósł się do Lon­dy­nu na począt­ku lat 80-tych. Oprócz solo­wych nagrań stu­dyj­nych, kon­ty­nu­ował wspól­ne i impro­wi­zo­wa­ne kon­cer­ty na żywo m.in. z Han­sem-Joachi­mem Roede­liu­sem, wło­skim gita­rzy­stą i pro­du­cen­tem Eral­do Ber­noc­chim oraz wie­lo­ma inny­mi arty­sta­mi i zespo­ła­mi, taki­mi jak islandz­kie trio muzy­ki elek­tro­nicz­nej Ste­reo Hypnosis. 

Zdję­cie z ubie­gło­rocz­nych Kon­cer­tów Głę­bo­kie­go Słu­cha­nia – fot. Domi­nik Stanisławski.

Zdję­cie Chri­sto­phe­ra Cha­pli­na – fot. Car­men Alt-Chaplin.