Warsztaty Solidarności Międzygatunkowej

rys. Agnieszka Piksa

Kongres Sensoryczny to rozpisany czasie projekt badawczy, podejmujący wyzwanie przepisania za pomocą narzędzi sztuki dotychczasowych paradygmatów poznawczych, aktualizacji sensorium.  

Świat wymaga dziś szczególnej empatii, zarówno wobec innych ludzi ale również – wobec innych istot, gatunków, z którymi współkształtujemy wspólny ekosystem a dotąd marginalizowanych w dominującej antropocentrycznej narracji i perspektywie. Poprzez serię działań artystycznych, wystaw oraz spotkań dyskutować będziemy scenariusze i polityki współ-odczuwania, zajmowane przez nas pozycje. 

W ramach Kongresu, uczestnicy i uczestniczki – o zróżnicowanym doświadczeniu i perspektywie twórczej, zarówno ukierunkowanej na społeczne użyteczności i perspektywy sztuki zainicjują sytuacje i prototypy relacji społecznych i środowiskowych, które pozwolą nam od nowa i na nowych zasadach wsłuchiwać się w świat i zweryfikować zasady naszego w nim uczestnictwa. 

Działania w ramach Kongresu Sensorycznego inicjuje seria „Warsztaty Solidarności Międzygatunkowej”.

Kim są dziś mieszkańcy_mieszkanki Nowej Huty? Zadając sobie takie pytanie postanowiliśmy podjąć wyzwanie aktualizację tego pojęcia, uwzględniając nie tylko literalnie rozumianych nowych mieszkańców coraz bardziej wielokulturowej społeczności dzielnicy ale też, a może przed wszystkim – uwzględniając inne gatunki, współzamieszkujące z nami nowohucką przestrzeń a dotychczas pomijane w dyskursie dotyczącym dzielnicy. Rozpisany na szereg spotkań, warsztatów, działań performatywnych, wystawienniczych program badawczy będziemy realizować przy zaangażowaniu artystek i artystów, badaczek i badaczy, hobbystów – fascynatów i fascynatek nowohuckiej fauny i flory i nie tylko.

Kurator serii: Łukasz Trzciński

Re-connecting

Agnieszka Piksa w toku spotkań negocjacyjnych z specjalistami i amatorami różnych dziedzin, w tym z biologią pozornie nie związanych, opracuje publikację komiksową, stanowiącą rodzaj namysłu nie tyle nad tym co utracone ale ukierunkowaną prospektywnie na to, co w relacji człowieka z przyrodą można jeszcze uratować i naprawić. Zapraszamy do udziału w warsztatach koncepcyjnych z artystką – i Wy możecie stać się współautorkami_ami tego przewodnika!

Agnieszka Piksa – artystka sztuk wizualnych, rysowniczka, autorka komiksów, ilustracji i murali. Absolwentka wydziału grafiki Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie i Universitatea de Artă și Design din Cluj-Napoca w Rumunii. W swoich pracach cytuje literaturę piękną na równi z naukową, grając znaczeniami i nieporozumieniami. Interesuje ją zarówno tradycyjna narracja, jak i eksperymenty lingwistyczne. Jej prace reprezentowały Polskę podczas 31. Międzynarodowego Biennale Sztuki Współczesnej w São Paulo. Brała udział w wielu wystawach w Polsce i za granicą. W 2015 została nagrodzona w VII edycji konkursu „Spojrzenia 2015” organizowanym przez Zachętę – Narodową Galerię Sztuki. Mieszka i pracuje w Krakowie.

Na dębach rosną jabłka

Opowieść Liliany Zeic, która za punkt wyjścia podejmuje doświadczenie traumy, objawy długotrwałego stresu czy PTSD oraz sposoby cielesnego ich przepracowywania. Próba eksperymentalnego opowiadania o badaniach artystycznych prowadzonych przez autorkę, zaczynając od tytułowych jabłek na dębie, poprzez namysł nad feministycznymi i queerowymi aspektami doświadczania traumy. Towarzyszkami w tej podróży będą rośliny i ich podmiotowość, jak również namysł nad rolą opowiadania sobie nawzajem historii, ustnego przekazywania i dzielenia się opowieściami. 

Spotkanie o eksperymentalnym charakterze połączy w sobie storytelling, wykład performatywny, rozmowę, elementy warsztatowego doświadczenia (zapraszające osoby uczestniczące do współodczuwania/współtworzenie jego przebiegu). Pojawi się również kilka roślinnych towarzyszek tej podróży. 

Tytuł pochodzi z wiersza dla dzieci Jana Brzechwy pt ‘Na wyspach Bergamutach’ z 1945 roku, którego twórczość opisał w latach 50-tych anonimowy cenzor jako: ‘antropomorfizacja i to najgorszego gatunku.’ Wierszyk ten można nazwać rodzajem utopii, z góry nieudanej metafory, stanu niemożliwego do osiągnięcia. 

Tytułowe ‘jabłko na dębie’ jest jednak realnie istniejącą strukturą: jest to rodzaj galasu: tkanki roślinnej przetwarzanej i kontrolowanej przez nie-rośliny. Galasy to charakterystyczne struktury roślinne tworzone przez niektóre owady roślinożerne jako własne mikrosiedliska. Galls (z łac. galla, „dąb-jabłko”) lub cecidia (z greckiego kēkidion, cokolwiek co tryska).

Liliana Zeic (dawniej Liliana Piskorska) – artystka wizualna, doktora sztuk pięknych, queerowa feministka. 

W swojej praktyce artystycznej analizuje problematykę społeczną zperspektywy radykalnej wrażliwości, zajmuje się tematem queerowości i nieheteronormatywności oraz czerpie ze swoich doświadczeń wychowywania w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Pracuje z wideo, fotografią, obiektem oraz tekstem tworząc intermedialne i performatywne projekty oparte na badaniach artystycznych. Pod nazwiskiem Liliana Zeic tworzy od lutego 2020 roku. 

Prace Liliany Zeic znajdują się w kolekcjach prywatnych oraz publicznych głównych polskich ośrodków artystycznych, w tym Zachęty Narodowej Galerii Sztuki czy Muzeum Współczesnego Wrocław. 

Grzyby w Nowej Hucie, Nietoperze w Nowej Hucie – spacerowykłady terenowe

Grzyby w Nowej Hucie

Pozwólcie, że przedstawimy Wam kilka z naszych pomijanych dotąd sąsiadek_sąsiadów: płaskolepek poduszeczkowaty, włośniczka, trzęsak pomarańczowożółty, chrobotek strzępiasty, rozszczepka pospolita, próchnilec maczugowaty, kisielnica kędzierzawa.

Przewodnikiem po fascynującym świecie nowohuckich grzybów jest Ryszard Janiczek, autor profilu Grzyby w Nowej Hucie, który w miejskim biotopie dzielnicy rozpoznał już ponad 300 gatunków, w tym stanowiska grzyba chronionego.

Zaczęliśmy w niedzielę 3 lipca o godz. 10:00 w Domu Utopii, a na kolejny spacer w poszukiwaniu nowohuckich grzybów zaprosiliśmy do Parku Lotników Polskich 10 lipca o godz. 17:00 (zbiórka przy fontannie od strony al. Jana Pawła ii).

Prowadzenie: Ryszard Janiczek (Grzyby w Nowej Hucie)

Nietoperze w Nowej Hucie

W Polsce występuje ok. 30 gatunków nietoperzy, część z nich zasila faunę miejską stanowiąc istotny element ekosystemu, m. in. przyczyniając się do redukcji owadów uznawanych przez człowieka za natrętne. Objęte ochroną – potrzebują również naszej ochrony. Postępująca redukcja starodrzewu w mieście anihiluje ich naturalne siedliska, a termomodernizacja budynków zamyka dostęp do przestrzeni alternatywnych – strychów i piwnic.

Na spacer zaprosiliśmy do Domu Utopii 8 lipca o godz. 19:00. Nietoperzy poszukiwaliśmy za pomocą detektorów ultrasonicznych, zainicjujowaliśmy też akcję budowania i montażu budek dla nietoperzy.

Prowadzenie: dr Andrea Pereswiet-Soltan – realizuje warsztaty i seminaria w Wenecji, Padwie i Ferrarze, jest cenionym chiropterologiem w świecie naukowym. Przemierza trudno dostępne jaskinie i wysokie góry, obserwuje nietoperze i uczy na ich temat. W Krakowie ze studentami biologii prowadzi wieloletni monitoring nietoperzy w parkach miejskich.

Współpraca merytoryczna: dr Barbara Miękina

Spacer realizowany w partnerstwie z Instytutem Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk.

Konstrukcje spawane. Protezy dla roślin i zwierząt – instalacja Krzysztofa Maniaka

Artysta dokonuje symbolicznego zwrotu części natury, która została zagarnięta i przetworzona przemysłowo przez człowieka. Używa do tego ażurowych konstrukcji stalowych umieszczonych w przestrzeni ogrodu Teatru Łaźnia Nowa. Minimalistyczne rzeźby Krzysztofa Maniaka przyjmują rolę służebną wobec innych gatunków – pomagają piąć się w górę roślinom, pełnią funkcję karmników czy poidełek dla ptaków. Odsłona instalacji artysty połączona była z sadzeniem roślin.

Krzysztof Maniak – absolwent Wydziału Intermediów Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie; od 2018 roku związany z Katedrą Zjawisk Sztuki Intermedialnej Akademii. Praktyka artystyczna Krzysztofa Maniaka sytuuje się pomiędzy land artem, performance a minimal art, opiera się na działaniach w pejzażu. Jego prace to zazwyczaj dyskretne, proste gesty i interakcje z naturą, takie jak głaskanie mchu, kory, śniegu, wspinanie się po drzewach, szukanie odległości między drzewami odpowiadającej długości jego ciała. Miejsca te są zarówno tłem dla jego działań, jak i materiałem dla jego tymczasowych instalacji.

Kolejną odsłoną projektu jest cykl Sensorium poszerzone.