„MIA­STO IDE­AL­NE” – opro­wa­dza­nie kuratorskie

„MIA­STO IDEALNE”

PIERW­SZE LATA NOWEJ HUTY NA FOTO­GRA­FIACH HEN­RY­KA MAKA­RE­WI­CZA I WIK­TO­RA PENTALA

wer­ni­saż wysta­wy: 7 paź­dzier­ni­ka, godz. 17:00
wysta­wa czyn­na w dniach: 8 paź­dzier­ni­ka – 31 grud­nia 2023, godzi­ny otwar­cia: wtorek–niedziela, 10:00–20:00

Opro­wa­dza­nie kura­tor­skie 16 grud­nia – godz. 17:30–18:30 – MICHAŁ WIŚNIEWSKI

KURA­TOR → Łukasz Trzciń­ski 

SCE­NO­GRA­FIA → Zbi­gniew Prokop

Foto­gra­fie Hen­ry­ka Maka­re­wi­cza (1917−1984) i Wik­to­ra Pen­ta­la (1920−2013) to wie­lo­płasz­czy­zno­wy zapis pierw­szych lat Nowej Huty (1949−1970), mia­sta pomy­śla­ne­go i reali­zo­wa­ne­go jako cało­ścio­wy kon­cept archi­tek­to­nicz­ny i społeczny.

Dale­kie od dosłow­no­ści, iko­nicz­ne obra­zy Wik­to­ra Pen­ta­la i Hen­ry­ka Maka­re­wi­cza two­rzą wizu­al­ne DNA Nowej Huty, sta­no­wiąc nie tyle wie­lo­płasz­czy­zno­wy zapis pierw­szych jej lat, co prze­pust­kę do rozu­mie­nia doświad­cze­nia moder­ni­zmu i nowo­cze­sno­ści, jak rów­nież dzia­łań badaw­czych wobec jej naczel­ne­go medium – fotografii.

Kolek­cja Mia­sto Ide­al­ne, opar­ta na selek­cji klu­czo­wych foto­gra­mów obu auto­rów zde­rza dwie per­spek­ty­wy: mia­sta pomy­śla­ne­go od pod­staw, jako labo­ra­to­rium urba­ni­stycz­no- archi­tek­to­nicz­ne i spo­łecz­ne, sta­no­wią­ce wypad­ko­wą nie­skoń­czo­nej licz­by wcze­śniej­szych sce­na­riu­szy miej­skich – z jego repre­zen­ta­cją, roz­ło­żo­ną na sze­reg spoj­rzeń: stric­te doku­men­tal­ne, huma­ni­stycz­ne, pro­pa­gan­do­we, prywatne.

Zaplą­ta­ne nie tyl­ko w kolej­ne uży­tecz­no­ści, ale i bez­po­śred­nio w rewir sztu­ki. Jako esen­cjo­nal­ny powi­dok rów­no­le­głych im tren­dów wizu­al­nych sta­no­wią świa­dec­two anga­żo­wa­nia medium foto­gra­fii na potrze­by przed­się­wzię­cia nowo­cze­sno­ści a za tym – klu­cze do jej zrozumienia.

Wysta­wa „Mia­sto Ide­al­ne” w Domu Uto­pii to pierw­szy pokaz ory­gi­nal­nych prac obu auto­rów w miej­scu ich powsta­wa­nia. Ich kul­to­we już foto­gra­fie, spo­pu­la­ry­zo­wa­ne i spro­ble­ma­ty­zo­wa­ne sze­ro­ko za spra­wą opie­ku­ją­cej się zbio­rem od 2006 r. Fun­da­cji Ima­go Mun­di, sta­ją się̨ kon­se­kwent­nie przed­mio­tem zain­te­re­so­wa­nia mię­dzy­na­ro­do­wych bada­czek i bada­czy (histo­ry­ków sztu­ki, histo­ry­ków, socjo­lo­gów, etno­gra­fów, kura­to­rów) jak i arty­stów współ­cze­snych. Same foto­gra­fie wciąż nie są jed­nak fizycz­nie dostęp­ne dla sze­ro­kie­go odbior­cy w miej­scu ich powsta­wa­nia, któ­re­go bez­po­śred­nio doty­czą i zło­żo­ność tłumaczą.

Michał Wiśniew­ski – histo­ryk archi­tek­tu­ry, absol­went histo­rii sztu­ki i archi­tek­tu­ry. Pra­cow­nik Uni­wer­sy­te­tu Eko­no­micz­ne­go w Kra­ko­wie i Mię­dzy­na­ro­do­we­go Cen­trum Kul­tu­ry. Sty­pen­dy­sta Ful­bri­gh­ta. Autor lub współ­a­it­por wie­lu publi­ka­cji nauko­wych i popu­la­ry­za­tor­skich poświę­co­nych archi­tek­tu­rze Kra­ko­wa i Pol­ski XIX i XX wie­ku, mię­dzy inny­mi mono­gra­fii kra­kow­skich archi­tek­tów Ludwi­ka Woj­tycz­ki, Adol­fa Szysz­ko-Bohu­sza, Witol­da Cęc­kie­wi­cza i Toma­sza Mań­kow­skie­go. Czło­nek zarzą­du Fun­da­cji Insty­tut Archi­tek­tu­ry. Współ­au­tor wystaw, publi­ka­cji i pro­jek­tów two­rzo­nych przez zespół Insty­tu­tu Archi­tek­tu­ry, m.in. stro­ny inter­ne­to­wej Kra­kow­ski Szlak Moder­ni­zmu (https://szlakmodernizmu.pl/).

Rezer­wa­cje na opro­wa­dza­nia przyj­mu­je­my pod adre­sem rezerwacja@domutopii.pl Dodat­ko­we ter­mi­ny dla grup po wcze­śniej­szym uzgodnieniu.

Sfi­nan­so­wa­no ze środ­ków Mini­ster­stwa Kul­tu­ry i Dzie­dzic­twa Naro­do­we­go oraz Gmi­ny Miej­skiej Kraków

fot. Hen­ryk Maka­re­wicz, Dni Spor­tu i Mło­do­ści 1965 / Kolek­cja Fun­da­cji Ima­go Mundi