„MIA­STO IDE­AL­NE” – opro­wa­dza­nie kuratorskie

„MIA­STO IDEALNE”

PIERW­SZE LATA NOWEJ HUTY NA FOTO­GRA­FIACH HEN­RY­KA MAKA­RE­WI­CZA I WIK­TO­RA PENTALA

wer­ni­saż wysta­wy: 7 paź­dzier­ni­ka, godz. 17:00
wysta­wa czyn­na w dniach: 8 paź­dzier­ni­ka – 31 grud­nia 2023, godzi­ny otwar­cia: wtorek–niedziela, 10:00–20:00

Opro­wa­dza­nie kura­tor­skie: 2 grud­nia – godz. 17:30–18:30 – ŁUKASZ TRZCIŃSKI

KURA­TOR → Łukasz Trzciń­ski 

SCE­NO­GRA­FIA → Zbi­gniew Prokop

Foto­gra­fie Hen­ry­ka Maka­re­wi­cza (1917−1984) i Wik­to­ra Pen­ta­la (1920−2013) to wie­lo­płasz­czy­zno­wy zapis pierw­szych lat Nowej Huty (1949−1970), mia­sta pomy­śla­ne­go i reali­zo­wa­ne­go jako cało­ścio­wy kon­cept archi­tek­to­nicz­ny i społeczny.

Dale­kie od dosłow­no­ści, iko­nicz­ne obra­zy Wik­to­ra Pen­ta­la i Hen­ry­ka Maka­re­wi­cza two­rzą wizu­al­ne DNA Nowej Huty, sta­no­wiąc nie tyle wie­lo­płasz­czy­zno­wy zapis pierw­szych jej lat, co prze­pust­kę do rozu­mie­nia doświad­cze­nia moder­ni­zmu i nowo­cze­sno­ści, jak rów­nież dzia­łań badaw­czych wobec jej naczel­ne­go medium – fotografii.

Kolek­cja Mia­sto Ide­al­ne, opar­ta na selek­cji klu­czo­wych foto­gra­mów obu auto­rów zde­rza dwie per­spek­ty­wy: mia­sta pomy­śla­ne­go od pod­staw, jako labo­ra­to­rium urba­ni­stycz­no- archi­tek­to­nicz­ne i spo­łecz­ne, sta­no­wią­ce wypad­ko­wą nie­skoń­czo­nej licz­by wcze­śniej­szych sce­na­riu­szy miej­skich – z jego repre­zen­ta­cją, roz­ło­żo­ną na sze­reg spoj­rzeń: stric­te doku­men­tal­ne, huma­ni­stycz­ne, pro­pa­gan­do­we, prywatne.

Zaplą­ta­ne nie tyl­ko w kolej­ne uży­tecz­no­ści, ale i bez­po­śred­nio w rewir sztu­ki. Jako esen­cjo­nal­ny powi­dok rów­no­le­głych im tren­dów wizu­al­nych sta­no­wią świa­dec­two anga­żo­wa­nia medium foto­gra­fii na potrze­by przed­się­wzię­cia nowo­cze­sno­ści a za tym – klu­cze do jej zrozumienia.

Wysta­wa „Mia­sto Ide­al­ne” w Domu Uto­pii to pierw­szy pokaz ory­gi­nal­nych prac obu auto­rów w miej­scu ich powsta­wa­nia. Ich kul­to­we już foto­gra­fie, spo­pu­la­ry­zo­wa­ne i spro­ble­ma­ty­zo­wa­ne sze­ro­ko za spra­wą opie­ku­ją­cej się zbio­rem od 2006 r. Fun­da­cji Ima­go Mun­di, sta­ją się̨ kon­se­kwent­nie przed­mio­tem zain­te­re­so­wa­nia mię­dzy­na­ro­do­wych bada­czek i bada­czy (histo­ry­ków sztu­ki, histo­ry­ków, socjo­lo­gów, etno­gra­fów, kura­to­rów) jak i arty­stów współ­cze­snych. Same foto­gra­fie wciąż nie są jed­nak fizycz­nie dostęp­ne dla sze­ro­kie­go odbior­cy w miej­scu ich powsta­wa­nia, któ­re­go bez­po­śred­nio doty­czą i zło­żo­ność tłumaczą.

Łukasz Trzciń­ski – w latach 1990–2005 aktyw­ny jako doku­men­ta­li­sta w nur­cie foto­gra­fii huma­ni­stycz­nej, doku­men­tu­jąc trans­for­ma­cję sys­te­mo­wą jak i tło spo­łecz­ne kon­flik­tów wojen­nych prze­ło­mu tysiąc­le­ci, m.in.: Bli­ski Wschód, Afga­ni­stan, Irak. Jego pra­ce otrzy­ma­ły kil­ka­dzie­siąt głów­nych nagród za foto­gra­fię pra­so­wą i doku­men­tal­ną. Wycho­dząc z pozy­cji doku­men­ta­li­sty, w mia­rę wie­lo­let­niej pra­cy z zaan­ga­żo­wa­nym obra­zem foto­gra­ficz­nym, odrzu­cił wła­sną prak­ty­kę foto­gra­ficz­ną na rzecz ana­li­tycz­nej pra­cy z medium, któ­re sta­je się punk­tem wyj­ścia do szer­szej reflek­sji wokół prze­mian poli­tycz­nych, eko­no­micz­nych i kul­tu­ro­wych. Ostat­nio szcze­gól­ną uwa­gę poświę­ca stra­te­giom zarzą­dza­nia pamię­cią poprzez obraz, jak i pra­cy z pamię­cią sztu­ki. 
Pro­wa­dzi  Fun­da­cję Ima­go Mun­di (obraz świa­ta / świat w obra­zie), aktyw­ną wyj­ścio­wo w polu medium fotografii(m.in. współ­or­ga­ni­za­cja festi­wa­lu Mie­siąc Foto­gra­fii w Kra­ko­wie 2006–2010), od 2010 roz­wi­ja­ją­cą prak­ty­kę w sze­ro­ko uję­tym polu sztu­ki współ­cze­snej, poprzez ini­cjo­wa­nie oraz kom­plek­so­we wdra­ża­nie sze­ro­ko zakro­jo­nych, mię­dzy­na­ro­do­wych pro­gra­mów współ­pra­cy śro­do­wi­sko­wo-insty­tu­cjo­nal­nej z pola sztu­ki współ­cze­snej opar­tych w dużej mie­rze na for­ma­cie rezy­den­cji arty­stycz­nych, m.in. Pro­jekt Metro­po­lis (2011−2015) czy Pla­ce cal­led Spa­ce (2014- ). Od 2006r. spra­wu­je opie­kę nad zbio­rem Hen­ry­ka Maka­re­wi­cza i Wik­to­ra Pen­ta­la, odpo­wia­da za jego kom­plek­so­we opra­co­wa­nie, kon­tek­stu­ali­za­cję oraz popu­la­ry­za­cję w mię­dzy­na­ro­do­wym wymiarze.

Rezer­wa­cje na opro­wa­dza­nia przyj­mu­je­my pod adre­sem rezerwacja@domutopii.pl Dodat­ko­we ter­mi­ny dla grup po wcze­śniej­szym uzgodnieniu.

Sfi­nan­so­wa­no ze środ­ków Mini­ster­stwa Kul­tu­ry i Dzie­dzic­twa Naro­do­we­go oraz Gmi­ny Miej­skiej Kraków

fot. Hen­ryk Maka­re­wicz, Dni Spor­tu i Mło­do­ści 1965 / Kolek­cja Fun­da­cji Ima­go Mundi