„MIA­STO IDE­AL­NE” – opro­wa­dza­nie kura­tor­skie (pol­ski język migowy)

„MIA­STO IDEALNE”

PIERW­SZE LATA NOWEJ HUTY NA FOTO­GRA­FIACH HEN­RY­KA MAKA­RE­WI­CZA I WIK­TO­RA PENTALA

wer­ni­saż wysta­wy: 7 paź­dzier­ni­ka, godz. 17:00
wysta­wa czyn­na w dniach: 8 paź­dzier­ni­ka – 31 grud­nia 2023, godzi­ny otwar­cia: wtorek–niedziela, 10:00–20:00

Opro­wa­dza­nia kura­tor­skie: 9 grud­nia, godz. 17:30–18:30 – WOJ­CIECH NOWICKI

Opro­wa­dza­nie będzie tłu­ma­czo­ne na pol­ski język migo­wy przez Jaku­ba Stu­dziń­skie­go, wykła­dow­cę na pody­plo­mo­wych stu­diach Koor­dy­na­tor i Audy­tor Dostęp­no­ści na Wydzia­le Huma­ni­stycz­nym AGH w Krakowie.

KURA­TOR → Łukasz Trzciń­ski 

SCE­NO­GRA­FIA → Zbi­gniew Prokop

Foto­gra­fie Hen­ry­ka Maka­re­wi­cza (1917−1984) i Wik­to­ra Pen­ta­la (1920−2013) to wie­lo­płasz­czy­zno­wy zapis pierw­szych lat Nowej Huty (1949−1970), mia­sta pomy­śla­ne­go i reali­zo­wa­ne­go jako cało­ścio­wy kon­cept archi­tek­to­nicz­ny i społeczny.

Dale­kie od dosłow­no­ści, iko­nicz­ne obra­zy Wik­to­ra Pen­ta­la i Hen­ry­ka Maka­re­wi­cza two­rzą wizu­al­ne DNA Nowej Huty, sta­no­wiąc nie tyle wie­lo­płasz­czy­zno­wy zapis pierw­szych jej lat, co prze­pust­kę do rozu­mie­nia doświad­cze­nia moder­ni­zmu i nowo­cze­sno­ści, jak rów­nież dzia­łań badaw­czych wobec jej naczel­ne­go medium – fotografii.

Kolek­cja Mia­sto Ide­al­ne, opar­ta na selek­cji klu­czo­wych foto­gra­mów obu auto­rów zde­rza dwie per­spek­ty­wy: mia­sta pomy­śla­ne­go od pod­staw, jako labo­ra­to­rium urba­ni­stycz­no- archi­tek­to­nicz­ne i spo­łecz­ne, sta­no­wią­ce wypad­ko­wą nie­skoń­czo­nej licz­by wcze­śniej­szych sce­na­riu­szy miej­skich – z jego repre­zen­ta­cją, roz­ło­żo­ną na sze­reg spoj­rzeń: stric­te doku­men­tal­ne, huma­ni­stycz­ne, pro­pa­gan­do­we, prywatne.

Zaplą­ta­ne nie tyl­ko w kolej­ne uży­tecz­no­ści, ale i bez­po­śred­nio w rewir sztu­ki. Jako esen­cjo­nal­ny powi­dok rów­no­le­głych im tren­dów wizu­al­nych sta­no­wią świa­dec­two anga­żo­wa­nia medium foto­gra­fii na potrze­by przed­się­wzię­cia nowo­cze­sno­ści a za tym – klu­cze do jej zrozumienia.

Wysta­wa „Mia­sto Ide­al­ne” w Domu Uto­pii to pierw­szy pokaz ory­gi­nal­nych prac obu auto­rów w miej­scu ich powsta­wa­nia. Ich kul­to­we już foto­gra­fie, spo­pu­la­ry­zo­wa­ne i spro­ble­ma­ty­zo­wa­ne sze­ro­ko za spra­wą opie­ku­ją­cej się zbio­rem od 2006 r. Fun­da­cji Ima­go Mun­di, sta­ją się̨ kon­se­kwent­nie przed­mio­tem zain­te­re­so­wa­nia mię­dzy­na­ro­do­wych bada­czek i bada­czy (histo­ry­ków sztu­ki, histo­ry­ków, socjo­lo­gów, etno­gra­fów, kura­to­rów) jak i arty­stów współ­cze­snych. Same foto­gra­fie wciąż nie są jed­nak fizycz­nie dostęp­ne dla sze­ro­kie­go odbior­cy w miej­scu ich powsta­wa­nia, któ­re­go bez­po­śred­nio doty­czą i zło­żo­ność tłumaczą.

Woj­ciech Nowic­ki, pisarz, ese­ista, kura­tor wystaw foto­gra­ficz­nych. Jego książ­ka Dno oka. Ese­je o foto­gra­fii (2010) zna­la­zła się w fina­le Nagro­dy Lite­rac­kiej Nike 2011, otrzy­ma­ła nagro­dę Pol­skie­go Towa­rzy­stwa Wydaw­ców Ksią­żek. Wyda­ne w 2013 roku Sal­ki otrzy­ma­ły Nagro­dę Lite­rac­ką Gdy­nia w kate­go­rii esej i były nomi­no­wa­ne do Jan Michal­ski Pri­ze for Lite­ra­tu­re. Opu­bli­ko­wał tak­że Odbi­cie (2015), zbiór ese­jów o por­tre­cie w foto­gra­fii. Esej poświę­co­ny foto­gra­fii z okre­su pierw­szej woj­ny świa­to­wej Tuż obok (2018) został nomi­no­wa­na do nagro­dy „Pió­ro Fre­dry 2018”. Opu­bli­ko­wał tak­że Cie­śni­ny (2019), nomi­no­wa­ne do Nagro­dy Lite­rac­kiej Gdy­nia i Jan Michal­ski Pri­ze for Lite­ra­tu­re, po ich wyda­niu otrzy­mał Nagro­dę im. Julia­na Tuwi­ma za cało­kształt twór­czo­ści. Jest tak­że auto­rem mono­gra­fii foto­gra­ficz­nych, m.in. Jerzy Lew­czyń­ski. Pamięć obra­zu (2012), Zofia Rydet. Zapis socjo­lo­gicz­ny (2017), Ple­wiń­ski. Na sce­nie (2018), Ple­wiń­ski. Repor­taż (2021). Przez kil­ka­na­ście lat pisał do „Gaze­ty Wybor­czej w Kra­ko­wie” recen­zje z kra­kow­skich restau­ra­cji, opu­bli­ko­wał ich ponad pół tysią­ca. Publi­ku­je m.in. w „Książ­kach. Maga­zy­nie do czy­ta­nia”, „Piśmie”, „dwutygodniku.pl”. Jako kura­tor jest auto­rem ponad sześć­dzie­się­ciu wystaw w kra­ju i za gra­ni­cą. Miesz­ka w Kra­ko­wie, ma żonę i córkę.

Rezer­wa­cje na opro­wa­dza­nia przyj­mu­je­my pod adre­sem rezerwacja@domutopii.pl Dodat­ko­we ter­mi­ny dla grup po wcze­śniej­szym uzgodnieniu.

Sfi­nan­so­wa­no ze środ­ków Mini­ster­stwa Kul­tu­ry i Dzie­dzic­twa Naro­do­we­go oraz Gmi­ny Miej­skiej Kraków

fot. Hen­ryk Maka­re­wicz, Dni Spor­tu i Mło­do­ści 1965 / Kolek­cja Fun­da­cji Ima­go Mundi