55. Kon­gres AICA International

W dniach 13–17 listo­pa­da w Domu Uto­pii gościć będą przed­sta­wi­cie­le Mię­dzy­na­ro­do­we­go Sto­wa­rzy­sze­nia Kry­ty­ków Sztu­ki (AICA), zgro­ma­dze­ni w Kra­ko­wie na 55. Kon­gre­sie AICA International.

Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie Kry­ty­ków Sztu­ki (AICA) jest orga­ni­za­cją poza­rzą­do­wą, zało­żo­ną w 1950 roku pod patro­na­tem UNE­SCO. Jej zasad­ni­czym celem jest udzie­la­nie popar­cia i wspie­ra­nie kry­ty­ki artystycznej.

Sto­wa­rzy­sze­nie AICA, z sie­dzi­bą w Pary­żu, repre­zen­tu­je oko­ło 4200 człon­ków, z 62 sek­cji kra­jo­wych z całe­go świa­ta. Dzia­łal­ność AICA jest finan­so­wa­na ze skła­dek człon­ków i wspar­cia patronów.

W Pol­sce AICA repre­zen­to­wa­na jest przez Sek­cję Pol­ską AICA, któ­ra zare­je­stro­wa­na jest jako sto­wa­rzy­sze­nie i sku­pia ponad 133 oso­by zwią­za­ne z kry­ty­ką sztuki.

OD ORGA­NI­ZA­TO­RA:

W cią­gu ostat­nich dwóch dekad współ­cze­sne insty­tu­cje kul­tu­ry sta­ły się przed­mio­tem kon­te­sta­cji w dwo­ja­kim sen­sie – jako obiek­ty zarów­no poli­tycz­nej rywa­li­za­cji, jak i dale­ko idą­cej kry­ty­ki. Z jed­nej stro­ny, w mia­rę jak libe­ral­ne i socjal­de­mo­kra­tycz­ne ide­ały tra­ci­ły swój hege­mo­nicz­ny sta­tus na Zacho­dzie, zwo­len­ni­cy nie­li­be­ral­nej demo­kra­cji zaczę­li rywa­li­zo­wać o wła­dzę nad publicz­ny­mi teatra­mi, gale­ria­mi i muze­ami, postrze­ga­ny­mi przede wszyst­kim jako narzę­dzia wpły­wu społecznego.Z dru­giej stro­ny, coraz wię­cej gło­sów w glo­bal­nym polu sztu­ki gło­si, że nowo­cze­sne insty­tu­cje nie są w sta­nie spro­stać wyzwa­niom wyni­ka­ją­cym nie tyl­ko z bie­żą­cych spo­rów kul­tu­ro­wych czy poli­tycz­nych, ale przede wszyst­kim z dłu­go­fa­lo­wych kry­zy­sów eko­no­micz­nych i eko­lo­gicz­nych, któ­re wstrzą­sa­ją pod­sta­wa­mi nowo­cze­sno­ści. Dla­te­go też, w obli­czu kry­zy­su legi­ty­mi­za­cji współ­cze­snych insty­tu­cji, wie­lu prak­ty­ków sta­ra się wspie­rać nowe try­by orga­ni­za­cji w dzie­dzi­nie kul­tu­ry; czę­sto try­by, któ­re celo­wo odbie­ga­ją od zachod­nich hie­rar­chii kul­tu­ro­wych i wyobra­żeń spo­łecz­nych. Mając na uwa­dze te zmia­ny, prze­wi­du­je­my dorocz­ny kon­gres AICA w 2023 roku, jako bada­nie podej­ścia twór­ców sztu­ki i kry­ty­ków do trwa­ją­ce­go kry­zy­su i trans­for­ma­cji insty­tu­cji kul­tu­ry – a tak­że zmie­nia­ją­cych się pod­staw samej kry­ty­ki arty­stycz­nej. Jeśli kon­te­sta­cja legi­ty­mi­za­cji współ­cze­snych insty­tu­cji pocią­ga za sobą ponow­ną ewa­lu­ację sfe­ry publicz­nej jako kon­cep­cji zako­rze­nio­nej w oświe­ce­niu, współ­cze­sne przy­wią­za­nie prak­tyk kry­tycz­nych do publicz­no­ści wyma­ga szcze­gól­nej uwagi.Będąc czę­sty­mi pra­cow­ni­ka­mi i współ­pra­cow­ni­ka­mi gale­rii, muze­ów i szkół arty­stycz­nych, więk­szość kry­ty­ków nie może twier­dzić, że są obiek­tyw­ny­mi, neu­tral­ny­mi arbi­tra­mi ich dzia­łań lub po pro­stu dzia­ła­ją w imię uni­wer­sal­ne­go dobra wspólnego.

Nawia­sem mówiąc, szcze­gól­nie z per­spek­ty­wy Euro­py Środ­ko­wo-Wschod­niej temat legi­ty­mi­za­cji insty­tu­cji kul­tu­ry ma obec­nie duże zna­cze­nie. W Pol­sce – podob­nie jak w Cze­chach czy na Sło­wa­cji – potrans­for­ma­cyj­na sieć publicz­nych muze­ów i gale­rii kon­so­li­do­wa­ła się przez ostat­nie trzy­dzie­ści lat. Dziś, pod­czas gdy zada­nie budo­wy nowej infra­struk­tu­ry scho­dzi na dal­szy plan, w regio­nie poja­wia­ją się waż­ne i z natu­ry poli­tycz­ne dys­ku­sje na temat wyko­rzy­sta­nia ist­nie­ją­cych obiek­tów. Tym­cza­sem za wschod­nią gra­ni­cą Unii Euro­pej­skiej rosyj­skie woj­ska nisz­czą zaso­by we wszyst­kich sek­to­rach ukra­iń­skie­go życia publicz­ne­go. Kry­zys wojen­ny już teraz pro­wo­ku­je dys­ku­sje na temat war­to­ści, któ­re okre­ślą tra­jek­to­rię odbu­do­wy insty­tu­cjo­nal­nej. Z powyż­szych powo­dów pod­ję­cie deba­ty o insty­tu­cjo­nal­nych kon­tek­stach sztu­ki i kry­ty­ki w Kra­ko­wie wyda­je się nie tyl­ko na cza­sie, ale wręcz nie­zwy­kle pilne.

Z oka­zji kon­gre­su AICA, któ­ry odbę­dzie się w Kra­ko­wie, zapra­sza­my wszyst­kich chęt­nych do dys­ku­sji na temat tego, w jakim stop­niu współ­cze­sne prak­ty­ki arty­stycz­ne, kry­tycz­ne i kura­tor­skie wyma­ga­ją wspar­cia insty­tu­cjo­nal­ne­go, jakich insty­tu­cji potrze­bu­ją i w jakim stop­niu mogą przy­czy­nić się do prze­ciw­dzia­ła­nia glo­bal­nym kry­zy­som eko­lo­gicz­nym i gospo­dar­czym. Uzna­jąc zna­cze­nie tema­tu dla prak­ty­ków z regio­nu Euro­py Wschod­niej, zachę­ca­my dele­ga­tów z całe­go świa­ta do podzie­le­nia się swo­imi per­spek­ty­wa­mi, wska­za­nia pro­ble­mów z róż­nych loka­li­za­cji i przy­czy­nie­nia się do wymia­ny wie­dzy i doświad­czeń ponad gra­ni­ca­mi pań­stwo­wy­mi, regio­nal­ny­mi lub kon­ty­nen­tal­ny­mi. Wie­lo­ska­lo­wy cha­rak­ter współ­cze­snych zja­wisk spo­łecz­nych, kul­tu­ro­wych i śro­do­wi­sko­wych sta­no­wi trud­ne wyzwa­nie dla insty­tu­cji takich jak AICA. Na kon­gre­sie w 2023 r. chcie­li­by­śmy zająć się tym bezpośrednio.

Pro­po­no­wa­ne obsza­ry tematyczne:

• insty­tu­cje sztu­ki jako instru­men­ty two­rze­nia wartości
• insty­tu­cjo­na­li­za­cja kry­ty­ki artystycznej
• deko­lo­nial­na kry­ty­ka współ­cze­snych instytucji
• spe­ku­la­tyw­ne pro­po­zy­cje nowych insty­tu­cji kultury
• kon­dy­cja sie­ci insty­tu­cjo­nal­nych w stre­fach konfliktów
• insty­tu­cjo­nal­ne for­my cen­zu­ry i reak­cje kry­ty­ki artystycznej
• sztu­ka i kry­ty­ka poza instytucjami
• alternatywne/słabe/spektralne infra­struk­tu­ry wspie­ra­ją­ce sztu­kę i krytykę
• oku­pa­cja i odzy­ski­wa­nie insty­tu­cji kultury
• insty­tu­cje sztu­ki w obli­czu kry­zy­su ekologicznego

Szcze­gó­ło­wy pro­gram kon­gre­su: http://aica.sztuka.edu.pl/kongresplan/

Wyda­rze­nie pod hono­ro­wym patro­na­tem Pre­zy­den­ta Mia­sta Kra­ko­wa Jac­ka Maj­chrow­skie­go www.krakow.pl | Kon­fe­ren­cja nauko­wa jest orga­ni­zo­wa­na przy hoj­nym wspar­ciu Uni­wer­sy­te­tu Peda­go­gicz­ne­go im. Komi­sji Edu­ka­cji Naro­do­wej w Kra­ko­wie www.up.krakow.pl | Wykła­dy inau­gu­ra­cyj­ne są wspie­ra­ne przez grant Wydzia­łu Polo­ni­sty­ki w ramach Pro­gra­mu Stra­te­gicz­ne­go Ini­cja­ty­wa Dosko­na­ło­ści Uni­wer­sy­te­tu Jagiel­loń­skie­go www.polonistyka.uj.edu.pl

http://aica.sztuka.edu.pl