Spół­dziel­nia Dob­rych Prak­tyk: Słow­nik Kul­tu­ry 2.0 – warsztaty

Od orga­ni­za­to­ra, Fun­da­cji Ima­go Mundi: 

Słow­nik Kul­tu­ry 2.0

(2015÷2025) 

Słow­nik Kul­tu­ry zaini­cjo­wa­ny został z myślą o mapo­wa­niu postaw, roz­dź­wię­ków i współ­brz­mień zmie­rza­ją­cych do dia­gno­zo­wa­nia napię­cia a w kon­se­kwen­cji prak­tycz­nych sce­na­riu­szy urze­czy­wist­nia­nia prze­strze­ni dia­lo­gu łączą­cej we wspól­nym polu zróż­ni­co­wa­nych akto­rów pola sztuki. 

Napię­cia (mię­dzy­sek­to­ro­we) eska­lu­ją w języ­ku – to on aku­mu­lu­je i zdra­dza poli­ty­ki.  Wcie­la­my się we wła­sne role: ani­ma­to­rek, ani­ma­to­rów, koor­dy­na­to­rek, koor­dy­na­to­rów, arty­stek, arty­stów, sty­pen­dy­stek, sty­pen­dy­stów, dyrek­to­rek, dyrek­to­rów, urzęd­ni­czek, urzęd­ni­ków, bada­czek, bada­czy, kura­to­rek, kura­to­rów, nego­cja­to­rek, nego­cja­to­rów, akty­wi­stek, akty­wi­stów, oraz wie­le innych, któ­rych for­mu­ła dopie­ro się kry­sta­li­zu­je. Orga­ni­zu­je­my prze­strze­nie nego­cja­cji i tar­cia, wypo­wia­da­nia róż­nych wizji oraz opi­sy­wa­nia przyj­mo­wa­nych postaw. Sta­wia­my pyta­nia o zależ­no­ści i kon­fi­gu­ra­cje łączą­ce zaan­ga­żo­wa­nych akto­rów pola sztu­ki. Przy­glą­da­my się uważ­nie zebra­nych tre­ściom, szu­ka­jąc w nich odbić gene­ro­wa­nych napięć, obec­nych roz­dź­wię­ków i współ­brz­mień. Zmie­rza­my do stwo­rze­nia „narzę­dziow­ni­ka” współ­pra­cy, pro­po­nu­ją­ce­go nie­moż­li­we sce­na­riu­sze zmian i dys­po­zy­cje kooperacji. 

„Słow­nik kul­tu­ry” zaini­cjo­wa­ny został pod­czas serii spo­tkań ani­ma­to­rek, ani­ma­to­rów, akty­wi­stek, akty­wi­stów, arty­stek, arty­stów, bada­czek, bada­czy, dyrek­to­rek, dyrek­to­rów, koor­dy­na­to­rek, koor­dy­na­to­rów, kura­to­rek, kura­to­rów, sty­pen­dy­stek, sty­pen­dy­stów, urzęd­ni­czek, urzędników. 

Spo­tka­nia pro­wa­dzo­ne przez media­tor­kę, ani­ma­tor­kę kul­tu­ry oraz artyst­kę, były orga­ni­zo­wa­ne w for­mu­le dia­lo­gu i nego­cjo­wa­nia zna­czeń, rela­cji oraz wza­jem­nie zaj­mo­wa­nych pozy­cji; ście­ra­nia się róż­nych per­cep­cji, prze­świad­czeń i postaw, ale tak­że współ­pra­cy. Sta­no­wi­ły one pró­bę stwo­rze­nia ago­nicz­nej prze­strze­ni, odwo­łu­jąc się do mod­ne­go i czę­sto (przy­naj­mniej teo­re­tycz­nie) wyko­rzy­sty­wa­ne­go kon­cep­tu roz­pro­pa­go­wa­ne­go przez Chan­tal Mouf­fe, któ­re­go pod­sta­wą jest ujaw­nia­nie, a nie wyci­sza­nie i neu­tra­li­zo­wa­nie kon­flik­tu. Kon­flik­tu, któ­ry z zasa­dy jest nie­zby­wal­ny, ponie­waż wyni­ka z róż­nic natu­ral­nie ist­nie­ją­cych pomię­dzy uczest­ni­ka­mi danej sytu­acji, zróż­ni­co­wań zwią­za­nych m.in. z odmien­nym miej­scem w struk­tu­rze, rolą spo­łecz­ną, potrze­ba­mi czy świa­to­po­glą­dem. Model ago­ni­stycz­ny zakła­da rezy­gna­cję ze sku­pie­nia na wro­go­ści oraz opo­zy­cyj­no­ści na rzecz two­rze­nia warun­ków dla współ­ist­nie­nia w jed­nej prze­strze­ni i nego­cjo­wa­nia zna­czeń ze świa­do­mo­ścią owej róż­no­rod­no­ści i plu­ra­li­zmu postaw. Zamie­rze­niem „Słow­ni­ka kul­tu­ry” sta­ło się usły­sze­nie róż­nic, wyar­ty­ku­ło­wa­nie napięć, ist­nie­ją­cych roz­dź­wię­ków i współ­brz­mień wśród uczest­ni­ków pola kul­tu­ry i sztu­ki. Zasa­dą jed­nak nie jest anta­go­ni­zo­wa­nie, kre­śle­nie linii podzia­łu i sta­wia­nie po prze­ciw­nych stro­nach bary­ka­dy. Wyj­ścio­wa kwe­stia, któ­ra towa­rzy­szy Słow­ni­ko­wi, czy­li zain­te­re­so­wa­nie tym, jak funk­cjo­nu­je tak zwa­ne pole kul­tu­ry i sztu­ki w kon­tek­ście rela­cji pomię­dzy jego twór­ca­mi, dopro­wa­dzi­ła do kolej­nych pytań: jakie wizje doty­czą­ce roli, miej­sca, zadań kultury/sztuki mają uczest­ni­cy tego pola, jak te prze­ko­na­nia wpły­wa­ją na ich rela­cje, i jak odbi­ja­ją się one w języ­ku, któ­rym się posłu­gu­ją? Słow­ni­ka nie budu­je jeden uspój­nio­ny głos, nie two­rzy go jed­no­oso­bo­wa nar­ra­cja; to raczej toczą­ca się roz­mo­wa, w któ­rej wybrzmie­wa­ją róż­ne tony: pyta­ją­ce, porząd­ku­ją­ce, oce­nia­ją­ce, zda­ją­ce relację. 

W 2025 mija 10 lat od pierw­szej odsło­ny pro­jek­tu. Na ile i jak zmie­ni­ły się rela­cje pomię­dzy per­spek­ty­wa­mi pierw­szej odsło­ny? Jakie­mu prze­bie­gu­no­wa­niu uległ obieg sztu­ki w tym cza­sie? Jak ewo­lu­ował język sta­no­wią­cy lustro napięć w jego polu? Pierw­sza edy­cja, kura­to­ro­wa­na przez Kata­rzy­nę Maniak zakoń­czo­na publi­ka­cją dru­ko­wa­ną urze­czy­wist­nio­na zosta­ła w koope­ra­ty­wie z Naro­do­wym Cen­trum Kultury. 

Zapra­sza­my do współ­udzia­łu w nowej odsło­nie warsz­ta­tów Słow­ni­ka Kultury!

Udział wezmą m.in.: Mar­ta Dvo­rak, Mał­go­rza­ta Hor­dy­niec, Piotr Knaś, Kin­ga Koło­dziej­ska 

Zapi­sy: lukasz.trzcinski@imagomundi.pl

Wstęp wol­ny.

Wyda­rze­nie w ramach pro­jek­tu „Miej­sce w prze­strze­ni / prze­strzeń miej­sca – pomię­dzy śro­do­wi­ska­mi i insty­tu­cja­mi sztuki”

Dofi­nan­so­wa­no ze środ­ków Naro­do­we­go Cen­trum Kul­tu­ry w ramach pro­gra­mu Kul­tu­ra Inter­wen­cje. Edy­cja 2025.