„Pochwa­ła bez­kształ­tu” – sound­sca­pe Rafa­ła Mazu­ra (Ody­se­ja Nowo­huc­ka 2026)

„Pochwa­ła bezkształtu”

kom­po­zy­cja sound­sca­pe Rafa­ła Mazura

18 paź­dzier­ni­ka 18.00−18.45

Mała Sce­na, Teatr Łaź­nia Nowa

Bile­ty: 25/20zł

„Pochwa­ła bez­kształ­tu” to wie­lo­ka­na­ło­wa kom­po­zy­cja sound­sca­pe z prze­two­rze­nia­mi. Punk­tem wyj­ścia są natu­ral­ne dźwię­ki wody, zare­je­stro­wa­ne przez Rafa­ła Mazu­ra pod­czas nagrań tere­no­wych:  dźwię­ki stru­mie­nia, rze­ki, leją­cej się wody, wodo­spa­du, spię­trze­nia wody, morza, chlu­po­tu fal, dźwię­ki fon­tann itp. W trak­cie trwa­nia kom­po­zy­cji poszcze­gól­ne dźwię­ki ule­ga­ją stop­nio­we­mu prze­twa­rza­niu zmie­nia­jąc swo­je brzmie­nie, sta­jąc się dźwię­ka­mi abs­trak­cyj­ny­mi, ode­rwa­ny­mi od swo­je­go źró­dła, zatra­ca­jąc stop­nio­wo swój pier­wot­ny kształt soniczny.

„Woda”, będą­ca mate­ria­łem kom­po­zy­cji prze­mie­nia się, uka­zu­jąc swo­je moż­li­wo­ści adap­ta­cyj­ne, podą­ża­jąc poszcze­gól­ny­mi „stru­mie­nia­mi dźwię­ków” za prze­two­rze­nia­mi poja­wia­ją­cy­mi się stop­nio­wo w kolej­nych kana­łach. W punk­cie kul­mi­na­cyj­nym brzmie­nie kom­po­zy­cji bliż­sze jest współ­cze­snej muzy­ce elek­tro­nicz­nej, niż tzw. „sound­sca­pe com­po­si­tion” zło­żo­nych z dźwię­ków naturalnych.

Dr Rafał Mazur – filo­zof, muzyk i arty­sta dźwię­ko­wy. Dok­tor filo­zo­fii Uni­wer­sy­te­tu Jagiel­loń­skie­go. W swo­jej prak­ty­ce łączy muzy­kę impro­wi­zo­wa­ną, nagra­nia tere­no­we, kom­po­zy­cję pej­za­żu dźwię­ko­we­go i insta­la­cje dźwię­ko­we z reflek­sją filo­zo­ficz­ną nad słu­cha­niem jako spo­so­bem pozna­wa­nia rze­czy­wi­sto­ści. Twór­ca autor­skie­go pro­jek­tu Liste­ning Phi­lo­so­phy oraz Kon­cer­tów Głę­bo­kie­go Słu­cha­nia reali­zo­wa­nych w Domu Uto­pii, pod­czas któ­rych audios­fe­ra Nowej Huty sta­je się prze­strze­nią doświad­cze­nia i prak­ty­ki świa­do­me­go słu­cha­nia. Od wie­lu lat zaj­mu­je się spon­ta­nicz­ną impro­wi­za­cją, czer­piąc inspi­ra­cję m.in. z filo­zo­fii daoistycz­nej i jej kon­cep­cji spon­ta­nicz­no­ści. Jest kom­po­zy­to­rem muzy­ki teatral­nej, pro­wa­dzi warsz­ta­ty słu­cha­nia oraz two­rzy pro­jek­ty na pogra­ni­czu muzy­ki, filo­zo­fii i eko­lo­gii akustycznej.

Wyda­rze­nia są czę­ścią pro­jek­tu „Ody­se­ja Nowo­huc­ka 2026 – „Pamięć wody”, reali­zo­wa­ne­go od 15 paź­dzier­ni­ka do 27 listo­pa­da w prze­strze­ni Teatru Łaź­nia Nowa i Domu Uto­pii. W pro­gra­mie zna­la­zły się m.in. spo­tka­nia, warsz­ta­ty, wykła­dy, wysta­wy, kon­cer­ty i debata.

Czy woda pamię­ta? Czy rze­ka może być archi­wum mia­sta? Czy kra­jo­braz prze­cho­wu­je śla­dy ludzi, któ­rzy żyli w nim przed nami? Te pyta­nia sta­ły się punk­tem wyj­ścia do trze­ciej edy­cji Ody­sei Nowohuckiej. 

„Pamięć Wody” jest inter­dy­scy­pli­nar­nym pro­jek­tem arty­stycz­nym, w któ­rym punk­tem wyj­ścia jest pyta­nie o wodę jako nośnik pamię­ci – bio­lo­gicz­nej, kul­tu­ro­wej, śro­do­wi­sko­wej i osobistej.

- Inte­re­su­je nas woda nie tyl­ko jako zasób, od któ­re­go zale­ży nasze życie, ale jako medium łączą­ce pozor­nie odle­głe od sie­bie świa­ty: ludz­kie cia­ło i rze­kę, histo­rię i teraź­niej­szość, sztu­kę i eko­lo­gię, mate­rię i pamięć. – mówi Mał­go­rza­ta Szy­dłow­ska, pomy­sło­daw­czy­ni i kura­tor­ka projektu.

„Pamięć wody” wyra­sta z prze­ko­na­nia, że histo­rię miej­sca moż­na czy­tać nie tyl­ko poprzez budyn­ki, doku­men­ty i ludz­kie bio­gra­fie. Moż­na jej szu­kać rów­nież w kra­jo­bra­zie. Woda wyzna­cza­ła dro­gi, przy któ­rych osie­dla­li się ludzie, poru­sza­ła mły­ny, nawad­nia­ła pola, kształ­to­wa­ła lokal­ne eko­sys­te­my. Kie­dy powsta­wa­ła Nowa Huta, część tego wod­ne­go kra­jo­bra­zu zosta­ła pod­po­rząd­ko­wa­na rodzą­ce­mu się miastu.

Punk­tem wyj­ścia do pro­jek­tu, któ­ry sta­no­wi trze­cią odsło­nę Ody­sei Nowo­huc­kiej, sta­ła się powieść Tam na nie­bie są rze­ki autor­stwa Elif Sha­fak, w któ­rej jed­na kro­pla wody prze­mie­rza stu­le­cia, prze­kra­cza­jąc gra­ni­ce miejsc i cza­su. Jest świad­kiem i nośni­kiem opo­wie­ści – meta­fo­rą pamię­ci, któ­ra nigdy nie zni­ka, zmie­nia tyl­ko swój stan i zno­wu powraca. 

Do pro­jek­tu zosta­ły zapro­szo­ne artyst­ki i arty­ści repre­zen­tu­ją­cy róż­ne dzie­dzi­ny i języ­ki sztu­ki. Wśród nich m.in. Anna Nacher, Ali­cja Pata­now­ska, Rafał Mazur i Woj­tek Radtke.

Kura­tor­ką „Pamię­ci wody” jest Mał­go­rza­ta Szydłowska.

Orga­ni­za­to­rzy Ody­sei Nowo­huc­kiej: Teatr Łaź­nia Nowa, Dom Utopii

Dofi­nan­so­wa­no ze środ­ków Mini­stra Kul­tu­ry i Dzie­dzic­twa Naro­do­we­go pocho­dzą­cych z Fun­du­szu Pro­mo­cji Kul­tu­ry – pań­stwo­we­go fun­du­szu celowego

Fot.: Artur Rakowski