NOWA ODSŁO­NA „MIA­STA IDE­AL­NE­GO”: „Fastry­go­wa­nie mia­sta. Prak­ty­ki codzien­no­ści jako (u)stroje” – opro­wa­dza­nie z Ewą Rossal

„MIA­STO IDEALNE”

PIERW­SZE LATA NOWEJ HUTY NA FOTO­GRA­FIACH HEN­RY­KA MAKA­RE­WI­CZA I WIK­TO­RA PEN­TA­LA. NOWA ODSŁO­NA

Wysta­wa czyn­na w dniach: 18 paź­dzier­ni­ka – 29 listo­pa­da 2024

Godzi­ny otwar­cia: codzien­nie od 10:00 do 20:00

Opro­wa­dza­nie 8 listo­pa­da – godz. 17:00–18:30 – EWA ROSSAL

KURA­TOR → Łukasz Trzciń­ski 

SCE­NO­GRA­FIA → Zbi­gniew Prokop

Zapra­sza­my na opro­wa­dza­nie z Ewą Ros­sal pt. „Fastry­go­wa­nie mia­sta. Prak­ty­ki codzien­no­ści jako (u)stroje”, inspi­ro­wa­ne nową odsło­ną kolek­cji „Mia­sto Ide­al­ne”.

Nowa Huta może być trak­to­wa­na jako zamknię­ty kon­strukt histo­rycz­ny – mate­rial­ne cia­ło miej­skie, w któ­re­go tkan­ce zaszy­te są źró­dła zamknię­te sche­ma­ty i ogra­ni­czo­ne tro­py. Może­my jed­nak spoj­rzeć na Nową Hutę, tym samym na każ­dą prze­strzeń miej­ską czy wiej­ską jak na żywy orga­nizm, two­rzo­ny nie­usta­ją­co na nowo przez zamiesz­ku­ją­ce ją pod­mio­ty, „ubie­ra­ny” w zróż­ni­co­wa­ne (u)stroje, kon­den­sa­tor idei gene­ru­ją­cy nowe rze­czy­wi­sto­ści etnograficzne.

Inspi­ru­ją­ca w tym kon­tek­ście poznaw­czym może być kate­go­ria zaczerp­nię­ta z czyn­no­ści szy­cia ubrań – fastry­go­wa­nie. To kate­go­ria cza­sow­ni­ko­wa, pod­kre­śla­ją­ca pro­ce­su­al­ność dzia­łań i doświad­czeń, któ­ra poma­ga uru­cho­mić wyobraź­nię, two­rzyć wcze­śniej nie­ist­nie­ją­ce połą­cze­nia spo­łecz­ne, a tak­że łączyć roz­dar­te kawał­ki świa­ta. Ową nicią w pro­ce­sie fastry­go­wa­nia mia­sta mogą być codzien­ne prak­ty­ki zwią­za­ne np. z ubio­rem, któ­ra to nić – jak pod­kre­śla Vic­to­ria Mit­chell – „wyzna­cza gra­ni­cę nie tyl­ko mię­dzy tym, co mate­rial­ne, a tym, co wizu­al­ne, ale tak­że mię­dzy tym, co widzial­ne, a tym, co nie­wi­dzial­ne” (Mit­chell 2006: 340) . Fastry­go­wa­nie nie jest już zatem szyb­kim ście­giem, któ­ry łatwo usu­nąć, ale może być dzia­ła­niem o moc­nym poli­tycz­nym zna­cze­niu, łączą­cym pozor­nie nie­przy­sta­ją­ce toż­sa­mo­ści i onto­lo­gie. W powyż­szy spo­sób moż­na myśleć o pre­zen­to­wa­nej wysta­wie, któ­rej poszcze­gól­ne ele­men­ty przy­pad­ko­wo łączo­ne ze sobą, gene­ru­ją nie­usta­ją­co nowe zesta­wie­nia tre­ści, opo­wie­ści i znaczenia.

Ewa Ros­sal – antro­po­loż­ka kul­tu­ry, kura­tor­ka, kusto­sza muze­al­na i biblio­tecz­na, dok­to­ra nauk huma­ni­stycz­nych w dys­cy­pli­nie: etno­lo­gia i antro­po­lo­gia kul­tu­ro­wa. Stu­dio­wa­ła etno­lo­gię i kul­tu­ro­znaw­stwo (Uni­wer­sy­tet Wro­cław­ski), zarzą­dza­nie kul­tu­rą (Uni­wer­sy­tet Jagiel­loń­ski) oraz Stu­di inter­cul­tu­ra­li (Uni­ver­si­tà degli Stu­di di Firen­ze). Pra­cu­je w Insty­tu­cie Etno­lo­gii i Antro­po­lo­gii Kul­tu­ro­wej UJ i Muzeum Etno­gra­ficz­nym w Kra­ko­wie. Napi­sa­ła dok­to­rat na pod­sta­wie eks­pe­ry­men­tal­nej współ­pra­cy badaw­czej z artyst­ka­mi i arty­sta­mi reali­zu­ją­cy­mi pro­jek­ty ze sztu­ki spo­łecz­nie zaan­ga­żo­wa­nej i uży­tecz­nej (use­ful art). Zaj­mu­je się ponad­to antro­po­lo­gią ubio­ru, meto­do­lo­gią badań etno­gra­ficz­nych (expe­ri­men­tal col­la­bo­ra­tion, col­la­bo­ra­ti­ve eth­no­gra­phy, „bada­nia w dzia­ła­niu”) oraz uży­tecz­no­ścią antro­po­lo­gii poza śro­do­wi­skiem aka­de­mic­kim. Reali­zo­wa­ła pro­jek­ty arty­stycz­no-badaw­cze w Pol­sce i we Wło­szech. Współ­au­tor­ka kon­cep­cji warsz­ta­tu meto­do­lo­gicz­ne­go etno­gra­fii twór­czej i otwie­ra­ją­cej (wraz z dr hab.Tomaszem Rakow­skim, UW). W pro­jek­cie Mia­sto ide­al­ne była odpo­wie­dzial­na za ścież­kę antro­po­lo­gicz­no-arty­stycz­ną, gdzie współ­pra­co­wa­ła z Juli­tą Wój­cik, Niną Fioc­co oraz eba­no collective.

Rezer­wa­cje na opro­wa­dza­nia przyj­mu­je­my pod adre­sem rezerwacja@domutopii.pl lub za pośred­nic­twem przy­ci­sku „zapisz się” w kalen­da­rium Teatru Łaź­nia Nowa.

Pro­jekt dofi­nan­so­wa­no ze środ­ków Muzeum Histo­rii Pol­ski – w pro­gra­mie Patrio­tyzm Jutra 2024.

fot. Wik­tor Pen­tal / Kolek­cja Fun­da­cji Ima­go Mundi