NOWA ODSŁO­NA „MIA­STA IDE­AL­NE­GO”: „Spo­łecz­ność ide­al­na” – opro­wa­dza­nie z Aga­tą Cukierską

„MIA­STO IDEALNE”

PIERW­SZE LATA NOWEJ HUTY NA FOTO­GRA­FIACH HEN­RY­KA MAKA­RE­WI­CZA I WIK­TO­RA PEN­TA­LA. NOWA ODSŁO­NA

Wysta­wa czyn­na w dniach: 18 paź­dzier­ni­ka – 29 listo­pa­da 2024

Godzi­ny otwar­cia: codzien­nie od 10:00 do 20:00

Opro­wa­dza­nie 29 listo­pa­da – godz. 17:30–19:00 – AGA­TA CUKIERSKA

KURA­TOR → Łukasz Trzciń­ski 

SCE­NO­GRA­FIA → Zbi­gniew Prokop

Współ­pra­ca: Fun­da­cja Ima­go Mun­di, Muzeum Foto­gra­fii w Krakowie

Zapra­sza­my na opro­wa­dza­nie po nowej odsło­nie wysta­wy „Mia­sto Ide­al­ne”. Tym razem wraz z Aga­tą Cukier­ską, pod­czas spo­tka­nia pt. „Spo­łecz­ność ide­al­na”, spoj­rzy­my na Nową Hutę z per­spek­ty­wy inży­nie­rii społecznej.

„Cały ten ludek masze­ro­wał w naj­więk­szym porząd­ku, jak gdy­by opusz­czał poprzed­nią sie­dzi­bę na zawsze; nie­wiel­ka ilość mró­wek robot­nic szła w prze­ciw­nym kie­run­ku. Dokąd szły? Wszy­scy – zwie­rzę­ta, ludzie, rośli­ny – jeste­śmy zamknię­ci i byle jak pomie­sza­ni w tym ogrom­nym pudle, któ­re nazy­wa się Wszech­świa­tem. Chcie­li­by­śmy czy­tać z gwiazd, snuć domy­sły o przy­szło­ści i prze­szło­ści, któ­re są poza zasię­giem nasze­go postrze­ga­nia, a nie rozu­mie­my nic z tego, co mamy przed ocza­mi. Wszyst­kie isto­ty są oddzie­lo­ne od sie­bie na wie­ki i nie­po­ję­te jed­ne dla dru­gich.” – E. Delacroix

„Karol Marks miał rację. Socja­lizm dzia­ła. Mylił się jedy­nie co do gatun­ku.” – Edward O. Wilson

Trzy przy­rod­ni­cze ese­je fla­mandz­kie­go pisa­rza Mau­ry­ce­go Maeter­linc­ka, wyda­ne kolej­no w 1901, 1927 i 1931 roku, two­rzą spój­ną try­lo­gię książ­ko­wą opi­su­ją­cą życie owa­dów spo­łecz­nych: psz­czół, mró­wek i ter­mi­tów. Te popu­lar­no­nau­ko­we dzie­ła oscy­lu­ją na gra­ni­cy bio­lo­gii, filo­zo­fii, a przez swój język rów­nież poezji.

Będą­cy pod wyraź­nym wpły­wem Nie­tz­sche­go i Berg­so­na Maeter­linck wie­rzył, że kolo­nia jest zło­żo­nym orga­ni­zmem, był on zaab­sor­bo­wa­ny owa­dzi­mi porów­na­nia­mi z ludz­ko­ścią, powta­rza­jąc w ten spo­sób poglą­dy poprzed­nich poko­leń. Pod pozo­rem wywo­du ento­mo­lo­gicz­ne­go, przyj­mu­je więc stra­te­gię para­bo­licz­ną – trak­tu­jąc świat owa­dów jako meta­fo­rę świa­ta ludz­kie­go, kre­śli fascy­nu­ją­cą histo­rię ustro­ju spo­łecz­ne­go, pro­po­zy­cję orga­ni­zo­wa­nia życia zbiorowego.

Porów­nu­jąc dzia­łal­ność owa­dzich archi­tek­tów do budo­wy gma­chów miesz­kal­nych, fabryk czy całych zespo­łów – miast, wie­my, że przede wszyst­kim musi powstać kon­cep­cja, plan, prze­ka­za­ny następ­nie spe­cja­li­stom do reali­za­cji. Ci zaś, wyko­nu­jąc przy­dzie­lo­ne sobie pra­ce, muszą sta­le pamię­tać o cało­ści konstrukcji.

Aga­ta Cukier­ska – histo­rycz­ka sztu­ki, kura­tor­ka, autor­ka tek­stów, dzien­ni­kar­ka, dyrek­tor­ka arty­stycz­na CSW Kro­ni­ka w Byto­miu, zain­te­re­so­wa­na pro­ble­ma­ty­kę spo­łecz­ną, kła­dzie nacisk na popu­la­ry­za­cję sztu­ki kobiet (m.in. cykl Służ­bów­ka – dzia­ła­nia arty­stów ze spo­łecz­no­ścia­mi wyklu­czo­ny­mi, Ja ci życzę jak naj­le­piej Mał­go­rza­ty Goli­szew­skiej, I made a model of you Alek­san­dry Kubiak, wysta­wa zbio­ro­wa Kró­lo­wa psz­czół, czy Życie ludzi (2020). Autor­ka opra­co­wa­nia:  https://idealcity.pl/narracje/spolecznosc-idealna/

Nowa odsło­na kolek­cji „Mia­sto ide­al­ne” dedy­ko­wa­na jest per­spek­ty­wie jed­nost­ko­wych doświad­czeń i idą­cej za nią indy­wi­du­al­nej pamię­ci miesz­kań­ców Nowej Huty. Sta­no­wi roz­wi­nię­cie dążeń do zapew­nie­nia sta­łe­go dostę­pu do zbio­ru foto­gra­fii Hen­ry­ka Maka­re­wi­cza (1917–1984) i Wik­to­ra Pen­ta­la (1920–2013), sta­no­wią­ce­go jedy­ny tak obszer­ny i wie­lo­płasz­czy­zno­wy zapis powsta­wa­nia i ewo­lu­cji Nowej Huty.

Rezer­wa­cje na opro­wa­dza­nia przyj­mu­je­my pod adre­sem rezerwacja@domutopii.pl lub za pośred­nic­twem przy­ci­sku „zapisz się” w kalen­da­rium Teatru Łaź­nia Nowa.

Pro­jekt dofi­nan­so­wa­no ze środ­ków Muzeum Histo­rii Pol­ski – w pro­gra­mie Patrio­tyzm Jutra 2024.

Ilu­stra­cja: Kra­kow­ska Fabry­ka Lalek, lata 60., fot. Hen­ryk Makarewicz/idealcity.pl