NOWA ODSŁO­NA „MIA­STA IDE­AL­NE­GO”: „Bau­la­ger” – opro­wa­dza­nie z Grze­go­rzem Jeżowskim

„MIA­STO IDEALNE”

PIERW­SZE LATA NOWEJ HUTY NA FOTO­GRA­FIACH HEN­RY­KA MAKA­RE­WI­CZA I WIK­TO­RA PEN­TA­LA. NOWA ODSŁO­NA

Wysta­wa czyn­na w dniach: 18 paź­dzier­ni­ka – 29 listo­pa­da 2024

Godzi­ny otwar­cia: codzien­nie od 10:00 do 20:00

Opro­wa­dza­nie 28 listo­pa­da – godz. 13:00–15:00 – GRZE­GORZ JEŻOWSKI

KURA­TOR → Łukasz Trzciń­ski 

SCE­NO­GRA­FIA → Zbi­gniew Prokop

Współ­pra­ca: Fun­da­cja Ima­go Mun­di, Muzeum Foto­gra­fii w Krakowie

Zapra­sza­my na – inspi­ro­wa­ne nową odsło­ną wysta­wy „Mia­sto Ide­al­ne” – opro­wa­dza­nie śla­da­mi funk­cjo­nu­ją­ce­go w cza­sie II WŚ na tere­nie Nowej Huty daw­ne­go obo­zu pra­cy przy­mu­so­wej Bau­la­ger 15/XIV, któ­re popro­wa­dzi Grze­gorz Jeżowski

W 1943 roku (ten rok jako datę począt­ku funk­cjo­no­wa­nia obo­zu przyj­mu­je Grze­gorz Jeżow­ski, pro­wa­dzą­cy opro­wa­dza­nie), na tere­nach roz­cią­ga­ją­cych się pomię­dzy dzi­siej­szym pla­cem Cen­tral­nym a wil­lą Rogo­ziń­skich Niem­cy zało­ży­li obóz pra­cy pod nazwą „Bau­la­ger 15/XIV”. Na na ogrom­nym tere­nie – od Mogi­ły aż do obec­ne­go pla­cu Cen­tral­ne­go (obej­mu­ją­cym obec­ne osie­dla Cen­trum E, Na Skar­pie i Mło­do­ści) byli praw­do­po­dob­nie prze­trzy­my­wa­ni Żydzi z Pol­ski i Węgier, a tak­że jeń­cy sowiec­cy, Pola­cy z KL Pla­szow oraz pol­scy robot­ni­cy przymusowi.

Nie­ste­ty nie dys­po­nu­je­my potwier­dzo­ną wie­dzą na temat tego miej­sca. Wia­do­mo o wydzie­lo­nej połu­dnio­wo-wschod­niej czę­ści obo­zu, któ­ra prze­zna­czo­na zosta­ła w 1944 r. dla jeń­ców radziec­kich. Na tere­nie obo­zu ist­niał rów­nież praw­do­po­dob­nie barak prze­zna­czo­ny dla Żydó­wek, a tak­że maga­zy­ny Wehr­mach­tu i obiek­ty prze­my­sło­we z pro­wa­dzą­cą do nich bocz­ni­cą kolejową.

Spa­cer ‑ukie­run­ko­wa­ny na mapo­wa­nie wspo­mnień świad­ków wyda­rzeń jak i upa­mięt­nie­nie histo­rii miej­sca, któ­re­go prze­ra­sta­nie tkan­ką ludz­ką i archi­tek­to­nicz­ną doku­men­to­wa­li Pen­tal i Maka­re­wicz – popro­wa­dzi Grze­gorz Jeżow­ski z Muzeum Krakowa. 

Grze­gorz Jeżow­ski – histo­ryk, kustosz w Muzeum Kra­ko­wa, autor wie­lu wystaw muze­al­nych, kata­lo­gów, arty­ku­łów. Współ­au­tor wysta­wy sta­łej w oddzia­le Fabry­ka Ema­lia Oska­ra Schin­dle­ra, kura­tor wysta­wy sta­łej „Kra­ko­wia­nie wobec ter­ro­ru 1939−1945−1956”.

Nowa odsło­na kolek­cji „Mia­sto ide­al­ne” dedy­ko­wa­na jest per­spek­ty­wie jed­nost­ko­wych doświad­czeń i idą­cej za nią indy­wi­du­al­nej pamię­ci miesz­kań­ców Nowej Huty. Sta­no­wi roz­wi­nię­cie dążeń do zapew­nie­nia sta­łe­go dostę­pu do zbio­ru foto­gra­fii Hen­ry­ka Maka­re­wi­cza (1917–1984) i Wik­to­ra Pen­ta­la (1920–2013), sta­no­wią­ce­go jedy­ny tak obszer­ny i wie­lo­płasz­czy­zno­wy zapis powsta­wa­nia i ewo­lu­cji Nowej Huty.

Rezer­wa­cje na opro­wa­dza­nia przyj­mu­je­my pod adre­sem rezerwacja@domutopii.pl lub za pośred­nic­twem przy­ci­sku „zapisz się” w kalen­da­rium Teatru Łaź­nia Nowa.

Pro­jekt dofi­nan­so­wa­no ze środ­ków Muzeum Histo­rii Pol­ski – w pro­gra­mie Patrio­tyzm Jutra 2024.

Ilu­stra­cja: Budo­wa Osie­dla Lata 50. XXw., fot. Hen­ryk Makarewicz/idealcity.pl