„MY WODA / WE THE WATER” – insta­la­cje Wojt­ka Radt­ke (Ody­se­ja Nowo­huc­ka 2026)

„MY WODA / WE THE WATER”

insta­la­cje Wojt­ka Radtke

Syn­te­tycz­ny Las

Oce­an, Katedra

Fale, Czar­ny śnieg

Kam­pa­nia społeczna

Bio­mo­ney

Otwar­cie: 16 paź­dzier­ni­ka, godz. 18.00

17 paź­dzier­ni­ka, 15.00−21.00

18 paź­dzier­ni­ka 14.00−21.00 („Fale”, „Czar­ny śnieg” 14.00−15.00 i 20.00−21.00)

Od 19 paź­dzier­ni­ka udo­stęp­nia­na na godzi­nę przed spektaklami

Teatr Łaź­nia Nowa

Wstęp wol­ny

Na swój spo­sób obieg wody jest pro­ce­sem zamknię­tym. Bez wzglę­du na porę dnia czy roku powierzch­nia Nasze­go glo­bu paru­je. Z tej pary powsta­ją chmu­ry, z któ­rych rodzi się deszcz i śnieg. W ten spo­sób wypa­ro­wa­na woda spa­da na Zie­mię, w któ­rą wsią­ka. Prze­cho­dzi przez kolej­ne jej war­stwy aż docho­dzi do struk­tur nie­prze­pusz­cza­ją­cych. Tam się gro­ma­dzi by następ­nie licz­ny­mi źró­dła­mi wypły­nąć na powierzch­nię. Wchła­nia­ją ja rośli­ny, piją ludzie, zwie­rzę­ta, pta­ki, owa­dy. Piją ją wszyst­kie isto­ty żywe i wyda­la­ją z moczem, śli­ną, potem, łza­mi, krwią. Pod róż­ny­mi posta­cia­mi część wody wsią­ka z powro­tem w gle­bę, ale znacz­na jej część zno­wu w posta­ci pary tra­fia na obrze­ża pla­ne­ty by póź­niej, z powro­tem spaść desz­czem na Ziemię.

W tym nie­koń­czą­cym się pro­ce­sie woda wzbo­ga­ca­na jest mine­ra­ła­mi kre­do­wych cmen­ta­rzysk, uzu­peł­nia­na po dro­dze śla­da­mi gene­tycz­ny­mi wszyst­kich istot zamiesz­ku­ją­cych Naszą pla­ne­tę oraz odpa­da­mi, związ­ka­mi che­micz­nym, któ­re pro­du­ku­je Nasza cywilizacja.

Jak­że czę­sto nie zda­je­my sobie spra­wy z tego, że dzię­ki temu wiecz­ne­mu, otwar­te­mu, ale jed­no­cze­śnie zamknię­te­mu obie­go­wi wody przyj­mu­je­my bio­lo­gicz­no-che­micz­ny mate­riał prze­szło­ści dokła­da­jąc do nie­go swo­ja cząst­kę, któ­rą w bliż­szej lub dal­szej przy­szło­ści wchło­nie orga­nizm tu ist­nie­ją­cy. W ten spo­sób jeste­śmy wodą, wodą prze­szło­ści budu­ją­cą przyszłość.

 – Woj­tek Radtke

Syn­te­tycz­ny Las

insta­la­cja

Foy­er Boczne/Teatr Łaź­nia Nowa

Pra­ca przed­sta­wia dwa­na­ście wyso­kich, czar­nych obiek­tów w for­mie kwa­dra­to­wych pni drzew ze struk­tu­rą, odci­skiem kory sta­rych drzew. Insta­la­cji towa­rzy­szą arte­fak­ty w for­mie syn­te­tycz­nych bursz­ty­nów z inklu­zja­mi – pamiąt­ka­mi po Naszej cywilizacji. 

Pier­wot­nie las miał być wyko­na­ny z beto­nu. Pierw­sze obiek­ty powsta­ły na począt­ku lat 90-tych. Final­nie insta­la­cja funk­cjo­nu­je do dzi­siaj i roz­ra­sta się w syn­te­tycz­nej for­mie, kon­te­stu­jąc z wie­lo­ma wyda­rze­nia­mi poli­tycz­ny­mi i społecznymi.

---

Oce­an, Katedra

insta­la­cja

Foy­er Bocz­ne, Teatr Łaź­nia Nowa

Oce­an i Kate­dra to inte­rak­tyw­ne obiek­ty rzeź­biar­skie – „kap­su­ły pamię­ci” – nale­żą­ce do pro­jek­tu We The Water / My Woda. Ich wnę­trza two­rzą odizo­lo­wa­ną prze­strzeń, w któ­rej spo­tka­nie z dru­gim czło­wie­kiem odby­wa się za pośred­nic­twem wody i oddechu.

Uru­cha­mia­na wewnątrz kap­su­ły mgła wod­na zawie­ra śla­do­wą (higie­nicz­ną) domiesz­kę sub­stan­cji bio­lo­gicz­nych. W Oce­anie sta­je się medium spo­tka­nia z arty­stą, poprzez jego bio­lo­gicz­ną obec­ność i oddech. Kate­dra, odno­szą­ca się do wód pło­do­wych i sym­bo­li­ki kobie­ce­go cia­ła, pro­wa­dzi w stro­nę wyobra­że­nia powro­tu do źródła.

Obie insta­la­cje sytu­ują wodę na gra­ni­cy tego, co bio­lo­gicz­ne i sym­bo­licz­ne. To, co zwy­kle pozo­sta­je nie­wi­docz­ne – fizycz­na obec­ność dru­gie­go czło­wie­ka w powie­trzu i wodzie – sta­je się mate­rią doświad­cze­nia. Pra­ce sta­wia­ją pyta­nie o gra­ni­ce intym­no­ści i bli­sko­ści oraz o  goto­wo­ści na spo­tka­nie z Innym.

---

Fale, Czar­ny śnieg/Obieg zamknięty

kom­po­zy­cja filmowo-dźwiękowa

Muzy­ka: Ire­ne­usz Wojtczak

Lek­tor: Prze­my­sław Bluszcz

Mała Sce­na, Teatr Łaź­nia Nowa

Punk­tem wyj­ścia pra­cy Fale są obra­zy two­rzo­ne przez ruch wody – gra­ficz­ne struk­tu­ry powsta­ją­ce w wyni­ku falo­wa­nia morza, ukształ­to­wa­nia dna i dzia­ła­nia świa­tła sło­necz­ne­go. Zare­je­stro­wa­ne przez arty­stę ukła­dy, wykre­sy gra­ficz­ne, sta­ją się rodza­jem natu­ral­ne­go zapi­su: par­ty­tu­rą stwo­rzo­ną przez wodę, świa­tło i ruch. Towa­rzy­szą­ca obra­zo­wi kom­po­zy­cja dźwię­ko­wa Ire­ne­usza Wojt­cza­ka jest pró­bą odczy­ta­nia i prze­ło­że­nia tych wizu­al­nych struk­tur na język dźwię­ku. Woda sta­je się tutaj jed­no­cze­śnie autor­ką zapi­su, jego nośni­kiem i mate­rią pod­le­ga­ją­cą nie­ustan­nej zmianie.

Czar­ny śnieg to hip­no­tycz­na pro­jek­cja o wie­lu sym­bo­licz­nych zna­cze­niach. Nega­ty­wo­wa reje­stra­cja wideo przy­wo­łu­je zupeł­nie inne sko­ja­rze­nia. Śnieg zamie­nia się w proch, a tytuł pra­cy Obieg zamknię­ty z cyklu My woda uru­cha­mia głę­bo­ką reflek­sję. W war­stwie dźwię­ko­wej fil­mu poja­wia się głos Prze­my­sła­wa Blusz­cza, któ­ry w ryt­mie spa­da­ją­cych płat­ków śnie­gu wyja­śnia zna­cze­nie tytu­łu filmu.

---

WE THE WATER / KAM­PA­NIA SPOŁECZNA

insta­la­cja

Mała Sce­na, Teatr Łaź­nia Nowa

Kolek­cja stu wód umiesz­czo­nych w butel­kach do wina, pobra­nych z wie­lu miejsc. Ele­ment kam­pa­nii spo­łecz­nej, któ­rej celem było zwró­ce­nie uwa­gi na isto­tę wody. Pra­ca uru­cha­mia wie­lo­war­stwo­we sko­ja­rze­nia kul­tu­ro­we, reli­gij­ne i spo­łecz­ne. W nawią­za­niu do badań nad pamię­cią wody, kolek­cja nabie­ra inne­go, głęb­sze­go znaczenia.

---

Bio­mo­ney

insta­la­cja

Foy­er Bocz­ne, Teatr Łaź­nia Nowa

Bio­mo­ney to cykl kon­tek­sto­wych prac kry­tycz­nych bio-art. Każ­da z nich odno­si się do zapi­su pamię­ci wody pobra­nej z róż­nych źró­deł. Pra­ce powsta­ły m.in. z ludz­kich łez, śnie­gu pocho­dzą­ce­go z tere­nów obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych, wód pobra­nych z wie­lu innych miejsc, pły­nów ustro­jo­wych czło­wie­ka oraz mate­ria­łów bio­lo­gicz­nych pocho­dze­nia ludz­kie­go, zwie­rzę­ce­go i roślin­ne­go. Pra­ce zosta­ły zahi­ber­no­wa­ne według autor­skiej tech­no­lo­gii w bio­bank­no­tach i bio­mo­ne­tach, eks­po­no­wa­nych w spe­cjal­nie zapro­jek­to­wa­nych gablotach.

Woj­tek Radt­ke – arty­sta inter­dy­scy­pli­nar­ny, kura­tor, reży­ser, rzeź­biarz, sce­no­graf, foto­graf, per­for­mer i desi­gner. Ukoń­czył Wydział Rzeź­by i Inter­me­diów Aka­de­mii Sztuk Pięk­nych w Gdań­sku. W 2023 roku w Cen­trum Sztu­ki Współ­cze­snej Łaź­nia obro­nił dok­to­rat Art & Scien­ce „WE THE WATER”, poświę­co­ny wodzie jako mate­rii łączą­cej świat bio­lo­gicz­ny, śro­do­wi­sko i pamięć. Jest auto­rem, współ­au­to­rem i kura­to­rem kil­ku­dzie­się­ciu wystaw, insta­la­cji, per­for­man­sów, spek­ta­kli i pro­jek­tów arty­stycz­nych pre­zen­to­wa­nych w Pol­sce i za gra­ni­cą. Uczest­ni­czył m.in. w Bien­na­le w Wene­cji, Media­tion Bien­na­le Asia–Europe w Stam­bu­le, EXPO w Medio­la­nie, Mal­ta Festi­val oraz pro­gra­mie Euro­pej­skiej Sto­li­cy Kul­tu­ry Wro­cław 2016. W swo­jej prak­ty­ce łączy sztu­kę, naukę, eks­pe­ry­ment i dzia­ła­nia w prze­strze­ni publicznej.

---

Ser­decz­nie zapra­sza­my tak­że na wykład arty­sty, któ­ry odbę­dzie się w ramach pro­jek­tu „Ody­se­ja Nowo­huc­ka 2026 – Pamięć wody”:

MY WODA / WE THE WATER

Por­tret wody. Od czą­stecz­ki do kryształu

Wykład Woj­cie­cha Radt­ke i prof. Artu­ra Sikorskiego

18 paź­dzier­ni­ka 15.00−17.30

Mała Sce­na, Teatr Łaź­nia Nowa

Bile­ty: 25/20zł

Wystą­pie­nie będzie opo­wie­ścią o wodzie widzia­nej ocza­mi arty­sty i che­mi­ka: od geo­me­trii poje­dyn­czej czą­stecz­ki, przez kry­sta­li­za­cję, aż po syme­trię i róż­no­rod­ność form lodu. Przyj­rzy­my się, jak nie­wi­dzial­ne regu­ły orga­ni­za­cji mate­rii pro­wa­dzą do nie­zwy­kłe­go bogac­twa kształ­tów krysz­ta­łów, któ­re może­my podzi­wiać gołym okiem.

Dr hab. Artur Sikor­ski – kie­row­nik Pra­cow­ni Kry­sta­lo­che­mii na Wydzia­le Che­mii Uni­wer­sy­te­tu Gdań­skie­go. Jego zain­te­re­so­wa­nia badaw­cze kon­cen­tru­ją się wokół kry­sta­lo­gra­fii, a w szcze­gól­no­ści obej­mu­ją otrzy­my­wa­nie oraz bada­nia struk­tu­ral­ne krysz­ta­łów powsta­ją­cych z udzia­łem sub­stan­cji aktyw­nych far­ma­ceu­tycz­nie. Jest współ­au­to­rem ponad 140 ory­gi­nal­nych arty­ku­łów nauko­wych oraz 10 paten­tów. Jest człon­kiem Pol­skie­go Towa­rzy­stwa Che­micz­ne­go, Pol­skie­go Towa­rzy­stwa Kry­sta­lo­gra­ficz­ne­go oraz Gdań­skie­go Towa­rzy­stwa Naukowego.

---

Wyda­rze­nie jest czę­ścią pro­jek­tu „Ody­se­ja Nowo­huc­ka 2026 – „Pamięć wody”, reali­zo­wa­ne­go od 15 paź­dzier­ni­ka do 27 listo­pa­da w prze­strze­ni Teatru Łaź­nia Nowa i Domu Uto­pii. W pro­gra­mie zna­la­zły się m.in. spo­tka­nia, warsz­ta­ty, wykła­dy, wysta­wy, kon­cer­ty i debata.

Czy woda pamię­ta? Czy rze­ka może być archi­wum mia­sta? Czy kra­jo­braz prze­cho­wu­je śla­dy ludzi, któ­rzy żyli w nim przed nami? Te pyta­nia sta­ły się punk­tem wyj­ścia do trze­ciej edy­cji Ody­sei Nowohuckiej. 

„Pamięć Wody” jest inter­dy­scy­pli­nar­nym pro­jek­tem arty­stycz­nym, w któ­rym punk­tem wyj­ścia jest pyta­nie o wodę jako nośnik pamię­ci – bio­lo­gicz­nej, kul­tu­ro­wej, śro­do­wi­sko­wej i osobistej.

- Inte­re­su­je nas woda nie tyl­ko jako zasób, od któ­re­go zale­ży nasze życie, ale jako medium łączą­ce pozor­nie odle­głe od sie­bie świa­ty: ludz­kie cia­ło i rze­kę, histo­rię i teraź­niej­szość, sztu­kę i eko­lo­gię, mate­rię i pamięć. – mówi Mał­go­rza­ta Szy­dłow­ska, pomy­sło­daw­czy­ni i kura­tor­ka projektu.

„Pamięć wody” wyra­sta z prze­ko­na­nia, że histo­rię miej­sca moż­na czy­tać nie tyl­ko poprzez budyn­ki, doku­men­ty i ludz­kie bio­gra­fie. Moż­na jej szu­kać rów­nież w kra­jo­bra­zie. Woda wyzna­cza­ła dro­gi, przy któ­rych osie­dla­li się ludzie, poru­sza­ła mły­ny, nawad­nia­ła pola, kształ­to­wa­ła lokal­ne eko­sys­te­my. Kie­dy powsta­wa­ła Nowa Huta, część tego wod­ne­go kra­jo­bra­zu zosta­ła pod­po­rząd­ko­wa­na rodzą­ce­mu się miastu.

Punk­tem wyj­ścia do pro­jek­tu, któ­ry sta­no­wi trze­cią odsło­nę Ody­sei Nowo­huc­kiej, sta­ła się powieść Tam na nie­bie są rze­ki autor­stwa Elif Sha­fak, w któ­rej jed­na kro­pla wody prze­mie­rza stu­le­cia, prze­kra­cza­jąc gra­ni­ce miejsc i cza­su. Jest świad­kiem i nośni­kiem opo­wie­ści – meta­fo­rą pamię­ci, któ­ra nigdy nie zni­ka, zmie­nia tyl­ko swój stan i zno­wu powraca. 

Do pro­jek­tu zosta­ły zapro­szo­ne artyst­ki i arty­ści repre­zen­tu­ją­cy róż­ne dzie­dzi­ny i języ­ki sztu­ki. Wśród nich m.in. Anna Nacher, Ali­cja Pata­now­ska, Rafał Mazur i Woj­tek Radtke.

Kura­tor­ką „Pamię­ci wody” jest Mał­go­rza­ta Szydłowska.

Orga­ni­za­to­rzy Ody­sei Nowo­huc­kiej: Teatr Łaź­nia Nowa, Dom Utopii

Dofi­nan­so­wa­no ze środ­ków Mini­stra Kul­tu­ry i Dzie­dzic­twa Naro­do­we­go pocho­dzą­cych z Fun­du­szu Pro­mo­cji Kul­tu­ry – pań­stwo­we­go fun­du­szu celowego

Fot.: „Syne­te­tycz­ny Las”, archi­wum Wojt­ka Radtke