Język rze­ki – spa­cer per­for­ma­tyw­ny z Anną Nacher (Ody­se­ja Nowo­huc­ka 2026)

Co pamię­ta rze­ka prze­pły­wa­ją­ca przez mia­sto? Co mówi nam w cza­sie suszy, gwał­tow­nych opa­dów i powo­dzi? Czy potra­fi­my usły­szeć jej głos? 

Dłub­nia jest nie­wiel­ką rze­ką o dłu­go­ści nie­co ponad 50-ciu kilo­me­trów, a obszar jej dorze­cza to bli­sko 300 kilo­me­trów kwa­dra­to­wych. Te sucho brzmią­ce licz­by sygna­li­zu­ją całą sieć rela­cji i zależ­no­ści. Nie­któ­re z nich spra­wia­ją, że Dłub­nia nosi widocz­ne śla­dy ludz­kiej aktyw­no­ści, choć wokół jej licz­nych źró­deł oraz bie­gu utwo­rzo­no Dłub­niań­ski Park Krajobrazowy. 

Pod­czas per­for­ma­tyw­ne­go spa­ce­ru „Język rze­ki” pro­wa­dzo­ne­go przez Annę Nacher, potrak­tu­je­my rze­kę Dłub­nię, nie jako ele­ment kra­jo­bra­zu, lecz jako jego aktyw­ną uczest­nicz­kę. Wspól­nie zanu­rzy­my się w słu­cha­nie usy­tu­owa­ne. „To słu­cha­nie zorien­to­wa­ne nie tyl­ko na kon­kret­ne miej­sce i jej spe­cy­ficz­ne rezo­nan­se, ale tak­że na afek­tyw­ne usy­tu­owa­nie nas samych w pro­ce­sie słu­cha­nia”. – mówi Anna Nacher. 

Na czas spa­ce­ru zbu­du­je­my ulot­ne, ale nama­cal­ne labo­ra­to­rium słu­cha­nia wzmoc­nio­ne­go. W tym celu wyko­rzy­sta­my mikro­fo­ny o zróż­ni­co­wa­nej spe­cy­fi­ce oraz nagry­war­ki. Wspól­nie stwo­rzy­my par­ty­tu­rę spa­ce­ru, któ­rą będzie moż­na reali­zo­wać w przy­szło­ści samo­dziel­nie – ze sprzę­tem nagra­nio­wym lub bez. 

Pod­czas wspól­nej wędrów­ki będziemy:

- słu­chać uważ­nie w wybra­nych miej­scach i roz­po­zna­wać gło­sy rzeki;

- badać rela­cje mię­dzy rze­ką, głę­bo­kim słu­cha­niem a oddechem;

- wzmac­niać opo­wie­ści Dłub­ni wła­snym głosem;

- loka­li­zo­wać się w gęstej sie­ci rela­cji i nawar­stwień histo­rycz­nych, jakie tka Dłub­nia od naj­daw­niej­szych cza­sów – wraz z rze­ką poszu­ka­my wła­snych histo­rii i wła­snych moż­li­wych przyszłości.

Nagra­nia wyko­na­ne pod­czas spa­ce­ru zosta­ną włą­czo­ne w wykład per­for­ma­tyw­ny i kon­cert pod­czas kolej­nych odsłon cyklu „Języ­ki rze­ki”, któ­re odbę­dą się w dn. 16–18 paź­dzier­ni­ka w ramach 3. edy­cji Ody­sei Nowohuckiej. 

WAŻ­NE! Spa­cer potrwa ok 2 h. Dłu­gość spa­ce­ru wią­że się z aktyw­no­ścią wyma­ga­ją­cą kil­ku przy­stan­ków. Nale­ży ze sobą zabrać buty, któ­re umoż­li­wią bez­piecz­ne zej­ście na brzeg rze­ki oraz dzia­ła­nie w tere­nie pod­czas każ­de­go rodza­ju pogody.

Zbiór­ka o godz. 16.00 na kład­ce nad Dłub­nią (tuż za Tęż­nią znaj­du­ją­cą się nad Zale­wem Nowo­huc­kim).  Loka­li­za­cja: https://maps.app.goo.gl/uiuW19AcLeNBtmEa8.

Kuro­tor­ką Ody­sei Nowo­huc­kiej jest Mał­go­rza­ta Szydłowska

Anna Nacher – pro­fe­so­ra w Insty­tu­cie Sztuk Audio­wi­zu­al­nych Uni­wer­sy­te­tu Jagiel­loń­skie­go, badacz­ka sztu­ki mediów, huma­ni­sty­ki śro­do­wi­sko­wej, prak­tyk dźwię­ko­wych i kul­tu­ry cyfro­wej. Autor­ka ksią­żek i licz­nych arty­ku­łów nauko­wych, a tak­że kura­tor­ka i uczest­nicz­ka pro­jek­tów Jako artyst­ka reali­zu­je pro­jek­ty solo­we z obsza­ru field recor­dings i słu­cha­nia usy­tu­owa­ne­go, któ­re pre­zen­to­wa­ła m.in. na bien­na­le Momen­tum 13 (Moss, Nor­we­gia, 2025) oraz Nine Days of Gre­en (Kopen­ha­ga, Dania, 2026). Sty­pen­dyst­ka Mini­ster­stwa Kul­tu­ry i Dzie­dzic­twa Naro­do­we­go (grant KPO dla Kul­tu­ry, 2025). Współ­pra­co­wa­ła z ame­ry­kań­ską artyst­ką Vic­to­rią Vesną oraz UCLA Art|Sci Cen­ter, gdzie w 2021 gości­ła jako onli­ne Artist-in-Resi­den­ce w ramach pro­jek­tu Atmo­sphe­re of Sound: Sonic Art in Times of Cli­ma­te Disrup­tion. Aktu­al­nie współ­pra­cu­je ze sło­weń­ską artyst­ką dźwię­ku, Idą Hiršen­fel­der, w ramach pro­jek­tu After the Flo­od zorien­to­wa­ne­go na eko­lo­gię dźwię­ku tere­nów wydo­by­cia paliw kopal­nych, przy wspar­ciu Cre­ati­ve Indu­stry Koši­ce w ramach Euro­pe­an Media Art. Plat­form. Od 2015 współ­pro­wa­dzi ośro­dek per­ma­kul­tu­ro­wy Bio­top Lech­ni­ca. W latach 2025–2026 reali­zo­wa­ła w ramach Ody­sei Nowo­huc­kiej cykl dzia­łań pt. „Biblio­te­ka oddechów”.

Fot. archi­wum Anny Nacher

Orga­ni­za­to­rzy Ody­sei Nowo­huc­kiej: Teatr Łaź­nia Nowa, Dom Utopii

Part­ne­rzy: Mini­ster­stwo Kul­tu­ry i Dzie­dzic­twa Naro­do­we­go, Mia­sto Kraków

Dofi­nan­so­wa­no ze środ­ków Mini­stra Kul­tu­ry i Dzie­dzic­twa Naro­do­we­go pocho­dzą­cych z Fun­du­szu Pro­mo­cji Kul­tu­ry – pań­stwo­we­go fun­du­szu celowego