Maria Schne­ider „Sub­tle super­sti­tion of inno­cen­ce” – wystawa

Zapra­sza­my na wysta­wę Marii Schne­ider pt. „Sub­tle super­sti­tion of inno­cen­ce”. Austriac­ka artyst­ka w mar­cu i kwiet­niu tego roku reali­zo­wa­ła w Domu Uto­pii rezy­den­cję, któ­rej efek­ty zoba­czy­cie w kra­kow­skiej Gale­rii Pia­na już od 7 sierpnia. 

„Sub­tel­ne prze­są­dy nie­win­no­ści” odsła­nia­ją ukry­tą prze­moc idei, któ­re sta­ły się tak powszech­ne, że wyda­ją się natu­ral­ne i neu­tral­ne. Nie­win­ność, czy­stość, macie­rzyń­stwo, kobie­cość i tro­ska są czę­sto przed­sta­wia­ne jako war­to­ści ponad­cza­so­we, a jed­nak kształ­tu­ją je kon­kret­ne nar­ra­cje kul­tu­ro­we, sym­bo­li­ka reli­gij­na i inte­re­sy poli­tycz­ne. Wysta­wa sta­wia pyta­nie o to, co pozo­sta­je, gdy te odzie­dzi­czo­ne ide­ały zaczy­na­ją się roz­pa­dać. Pra­ce Marii Schne­ider ana­li­zu­ją cia­ła, na któ­re pro­jek­to­wa­ne są spo­łecz­ne ocze­ki­wa­nia. Kto ma pra­wo decy­do­wać o cie­le, a kto czer­pie korzy­ści z ogra­ni­cza­nia tej auto­no­mii? Zamiast ofe­ro­wać goto­we odpo­wie­dzi, wysta­wa ujaw­nia mecha­ni­zmy, dzię­ki któ­rym kon­tro­la jest este­ty­zo­wa­na, mora­li­zo­wa­na i po cichu normalizowana.

Powta­rza­ją­ce się sym­bo­le – takie jak łabędź, od daw­na koja­rzo­ny z czy­sto­ścią, wdzię­kiem i wyide­ali­zo­wa­ną kobie­co­ścią, czy kolor różo­wy, histo­rycz­nie zre­de­fi­nio­wa­ny jako wyznacz­nik płci – zosta­ją wyrwa­ne ze swo­ich fami­liar­nych zna­czeń. Ich trans­for­ma­cja ujaw­nia, że to, co czę­sto postrze­ga­ne jest jako natu­ral­ne, jest w rze­czy­wi­sto­ści skon­stru­owa­ne, wyuczo­ne i kul­ty­wo­wa­ne. Gdy sym­bo­le te zosta­ją pod­wa­żo­ne, zaczy­na­ją mówić raczej o stra­cie, opo­rze i moż­li­wo­ści zmia­ny niż o samej niewinności.

Tytuł suge­ru­je, że nie­win­ność funk­cjo­nu­je nie tyle jako stan, co jako prze­sąd: kru­cha wia­ra pod­trzy­my­wa­na przez powta­rza­nie. Obie­cu­je ochro­nę, jed­no­cze­śnie wyma­ga­jąc kon­for­mi­zmu, masku­jąc sys­te­my wyklu­cze­nia i kon­tro­li pod języ­kiem moral­no­ści i troski.

Wysta­wa „Sub­tle super­sti­tion of inno­cen­ce” zachę­ca widzów do spoj­rze­nia pod powierzch­nię i do kwe­stio­no­wa­nia mitów, któ­re nadal kształ­tu­ją wyobra­że­nia o płci, repro­duk­cji i przy­na­leż­no­ści. Pod­wa­ża to, co od daw­na uzna­wa­no za nor­mę, doma­ga się zmia­ny, któ­ra powin­na nastą­pić już daw­no temu, i stwier­dza, że nad­szedł czas, by ode­słać patriar­chat na cmen­tarz przeszłości.

W mar­cu i kwiet­niu 2026 roku Dom Uto­pii gościł Marię Schne­ider, któ­ra reali­zo­wa­ła rezy­den­cję arty­stycz­ną w Pol­sce, w ramach mię­dzy­na­ro­do­we­go pro­gra­mu „Ate­lier-Auslands­sti­pen­dien Land Ste­ier­mark”. Ini­cja­ty­wa ta wspie­ra mobil­ność arty­stycz­ną oraz roz­wój mło­dych twór­ców, umoż­li­wia­jąc im pra­cę w nowych kon­tek­stach kul­tu­ro­wych i nawią­zy­wa­nie trwa­łych rela­cji międzynarodowych.

Gdzie i kiedy?

Gale­ria Piana

ul.Długa 15, Kra­ków
wer­ni­saż: 7 sierp­nia 2026
godz. 18.00

Wysta­wa czyn­na do 29 sierpnia

Maria Schne­ider (*26.06.1992, Graz) jest artyst­ką wizu­al­ną, któ­rej pra­ce oscy­lu­ją wokół tema­ty­ki pro­ce­sów emo­cjo­nal­nych i kwe­stii spo­łecz­nych oraz jej wła­sne­go miej­sca w tym kon­tek­ście. W 2011 roku ukoń­czy­ła kie­ru­nek foto­gra­fii i sztu­ki mul­ti­me­dial­nej w HTBLu­VA Ortwe­in­scho­ol w Gra­zu, a w 2017 roku – stu­dia magi­ster­skie z rzeź­by. Jej pro­jekt dyplo­mo­wy został nagro­dzo­ny sty­pen­dium ini­cja­ty­wy kul­tu­ral­nej Kür­bis Wies. Jej prak­ty­ka poru­sza się mię­dzy insta­la­cją, rzeź­bą, fil­mem, foto­gra­fią, gra­fi­ką, malar­stwem i dźwię­kiem. Postrze­ga­nie i obser­wa­cja sie­bie oraz oto­cze­nia, a tak­że pra­ce site-spe­ci­fic sta­no­wią pod­sta­wę jej twór­czo­ści arty­stycz­nej, któ­ra zapro­wa­dzi­ła ją już do Chor­wa­cji, Bel­gii, Nie­miec, Nowe­go Jor­ku i Hisz­pa­nii. W swo­ich pra­cach zaj­mu­je się psy­chi­ką, a tak­że pre­sją spo­łecz­ną oraz sty­mu­lo­wa­niem dys­kur­su na temat ist­nie­ją­cych sys­te­mów i struk­tur spo­łecz­nych. Zachę­ca widzów do zgłę­bia­nia zło­żo­no­ści wła­snych prze­strze­ni wewnętrz­nych oraz do kry­tycz­ne­go myśle­nia i kwe­stio­no­wa­nia wła­snej pozycji.

Od 2015 roku jest człon­ki­nią sto­wa­rzy­sze­nia arty­stycz­ne­go „ROTER KEIL” z Gra­zu, gdzie obec­nie pro­wa­dzi rów­nież swo­ją pra­cow­nię. W 2020 roku otrzy­ma­ła sty­pen­dium twór­cze w dzie­dzi­nie sztuk wizu­al­nych od Depar­ta­men­tu Kul­tu­ry Kra­ju Związ­ko­we­go Sty­ria, a w 2023 roku – sty­pen­dium zagra­nicz­ne w dzie­dzi­nie sztuk wizu­al­nych i fil­mu przy­zna­ne przez tę samą instytucję.

https://www.maria-schneider.at

Dzię­ku­je­my za hoj­ne wspar­cie Depar­ta­men­to­wi Kul­tu­ry Kra­ju Związ­ko­we­go Sty­ria, kie­ro­wa­ne­mu i koor­dy­no­wa­ne­mu przez Chri­stia­ne Kada.

Part­ne­rzy:
Depar­ta­ment Kul­tu­ry Kra­ju Związ­ko­we­go Sty­ria
Dom Uto­pii – Mię­dzy­na­ro­do­we Cen­trum Empa­tii
Aka­de­mia Sztuk Pięk­nych w Kra­ko­wie, Wydział Malar­stwa
Fun­da­cja Gale­ria Piana