„Dno jest lustrem” – insta­la­cja Szy­mo­na Kobylarza

Szy­mon Koby­larz „Dno jest lustrem”

inter­wen­cja site-spe­ci­fic w insty­tu­cjo­nal­nym cie­le Domu Utopii

Edward Said pisał o inte­lek­tu­ali­ście jako figu­rze, któ­ra „mówiąc” do odbior­ców umoż­li­wia im prze­glą­da­nie się we wła­snych odbi­ciach. Figu­ra inte­lek­tu­ali­sty była­by zatem toż­sa­ma z figu­rą współ­cze­sne­go arty­sty – oso­by poru­sza­ją­cej się pomię­dzy media­mi, dzie­dzi­na­mi sztu­ki i nauki, któ­rej ist­nie­nie jest opar­te na zmy­śle kry­tycz­nym, posia­da­ją­cej zdol­ność sta­łe­go dema­sko­wa­nia i roz­bi­ja­nia ste­reo­ty­pów myślo­wych i percepcyjnych.

—-

Wyobraź­my sobie Nową Hutę za 100 lat.  Kolej­ne woj­ny i kata­stro­fy, wybu­chy wul­ka­nów, ruchy powierzch­ni zie­mi i nie­spo­ty­ka­ne wcze­śniej zja­wi­ska pogo­do­we przy­kry­wa­ją mia­sto wie­lo­me­tro­wą war­stwą mie­szan­ki bło­ta i radio­ak­tyw­nej sadzy. Powierzch­nia prze­sta­je nada­wać się do życia. Naj­wyż­sze punk­ty obec­ne­go świa­ta – fabrycz­ne komi­ny góru­ją­ce kie­dyś nad gło­wa­mi – funk­cjo­nu­ją jako pasa­że łączą­ce mar­twe zewnę­trze z kry­ją­cym się pod powierzch­nią rachi­tycz­nym życiem.

Odko­pa­ny przez arty­stę 100 lat „po nas” relikt przyj­mu­je for­mę inter­wen­cji site-spe­ci­fic w insty­tu­cjo­nal­nym cie­le Domu Uto­pii – for­mal­nie nie­ist­nie­ją­cym ośrod­ku sztu­ki (nie-miej­scu), któ­re pró­bu­je rede­fi­nio­wać sie­ci zna­czeń w dziel­ni­cy wyobra­żo­nej jako kom­plek­so­wy, total­ny gest urba­ni­stycz­ny i spo­łecz­ny. To część mia­sta, pozba­wio­na obec­nie swe­go fun­da­cyj­ne­go sen­su (kom­bi­na­tu meta­lur­gicz­ne­go), któ­ra wymy­śla się od nowa, w dużej mie­rze za spra­wą wyobraź­ni samych mieszkańców. 

Pra­ca nie jest inspi­ro­wa­na tek­sta­mi Jacques’a Der­ri­dy, Jean-Fran­co­is Lyotard’a, Nikla­sa Luh­man­na ani Ita­lo Calvino.

Nie wyklu­czo­ne nato­miast, że swój udział mają po czę­ści lek­tu­ry Jacqu­esa Rancierre’a, Fran­ci­sa Fukuy­amy oraz Gior­gio Agam­be­na, Nico­la­sa Bour­die, Noama Chomsky’ego, Fry­de­ry­ka Engel­sa czy Han­sa Chri­stia­na Andersena.

Szy­mon Koby­larz – arty­sta sztuk wizu­al­nych, malarz, twór­ca insta­la­cji oraz rzeźb i obiek­tów. W swo­jej twór­czo­ści eks­plo­ru­je obrze­ża nauki, twier­dze­nia pseu­do­nau­ko­we oraz tech­no­lo­gie DIY. Inte­re­su­ją go nar­ra­cje spi­sko­we i ich wpływ na postrze­ga­nie obiek­tyw­nej rze­czy­wi­sto­ści. Czę­ścią jego prak­ty­ki arty­stycz­nej w ostat­nim cza­sie sta­ło się wyko­rzy­sty­wa­nie wcze­śniej zre­ali­zo­wa­nych prac do two­rze­nia nowych. Jako adept malar­stwa, pod­da­je to medium dogłęb­nej i kry­tycz­nej ana­li­zie, bada­jąc jego moż­li­wo­ści w two­rze­niu ilu­zji przed­sta­wie­nio­wej, dopro­wa­dza­jąc ją do per­fek­cji, nie­rzad­ko do gra­nic absur­du. Rów­no­le­gle roz­wi­ja zain­te­re­so­wa­nia rela­cja­mi mię­dzy­ludz­ki­mi (pra­ca dyplo­mo­wa arty­sty to makie­ta kli­ni­ki euta­na­zyj­nej- „Makie­ta insty­tu­cji w ska­li 1:1aA,5”, 2007) oraz rela­cja­mi czło­wie­ka z przy­ro­dą (m.in. „Czło­wiek, któ­ry prze­żył koniec świa­ta”), co prze­kła­da się na wie­lo­po­zio­mo­wą reflek­sję doty­czą­cą zasad naszej obec­no­ści w świe­cie, jego współodczuwania.

Wysta­wa w Domu Uto­pii dostęp­na będzie od 12 lute­go, codzien­nie, w godzi­nach 10:00–20:00. Wer­ni­saż roz­pocz­nie się 11 lute­go o godz. 18.00.

Wysta­wa jest czę­ścią pro­jek­tu „Sen­so­rium posze­rzo­ne” finan­so­wa­ne­go ze środ­ków Fun­du­szu Sta­bi­li­za­cyj­ne­go dla Kul­tu­ry i Edu­ka­cji 2022 Mini­ster­stwa Spraw Zagra­nicz­nych Repu­bli­ki Fede­ral­nej Nie­miec oraz Goethe-Institut.

fot. Domi­nik Sta­ni­sław­ski / Dom Utopii